Բովանդակություն
Ամենաընթերցվող

  • Հերոսաբար զոհվել են ադրբեջանական բանակի գեներալ և գնդապ ...
  • Ադրբեջանի Պնախարարություն. «Ոչնչացվել է Հայաստանի ավելի ...
  • Տիգրան Քեոսայան. «Փաշինյանը պատրաստ չէ Ռուսաստանի հետ կ ...
  • Նասիմի Աղաև. «Հայաստան. Մշակութային ցեղասպանություն, ժխ ...
  • ՀԻՔՄԵԹ ՀԱՋԻԵՎ. ՌՈՒՍԱՍՏԱՆԸ ԱՄԵՆ ԻՆՉ ԱՐԵԼ Է ՀԱՅ-ԱԴՐԲԵՋԱՆԱ ...
  • Հիքմեթ Հաջիև. Ադրբեջանի հետ սահմանին Հայաստանի սադրանքը ...
  • Եթե մենք օգտագործեինք TOS-1, ապա Հայաստանում ավերածությ ...
  • ՄԱՐԳԱՐԻՏԱ ՍԻՄՈՆՅԱՆ. «ԿՈՂՔԻՑ ՆԱՅԵՔ ԻՆՔՆԵՐԴ ՁԵԶ, ՆԱՅԵՔ, Թ ...
  • ԻԼՀԱՄ ԱԼԻԵՎ. «ԵՐԵԿՎԱ ՌԱԶՄԱԿԱՆ ՍԱԴՐԱՆՔԸ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻՆ ԿԵՂՏՈ ...
  • ԻԼՀԱՄ ԱԼԻԵՎ. «ՎՐԵԺԽՆԴՐՈՒԹՅԱՆ ՕՊԵՐԱՑԻԱՅԻ ԱՐԴՅՈՒՆՔՈՒՄ ՈՉՆ ...
  • Օրացույ
    «    Август 2020    »
    ПнВтСрЧтПтСбВс
     
    1
    2
    3
    4
    5
    6
    7
    8
    9
    10
    11
    12
    13
    14
    15
    16
    17
    18
    19
    20
    21
    22
    23
    24
    25
    26
    27
    28
    29
    30
    31
     
    Կարծիք
    Վիճակագրությո



    Flag Counter

    Ադրբեջանական տեղանունների եղեռնը Հայաստանում ԵՎ ԼՂ-ում

    Ադրբեջանական տեղանունների եղեռնը Հայաստանում ԵՎ ԼՂ-ումԽորհրդային կարգեր հաստատվելուց հետո, Հայաստանում անցկացվող պետական քաղաքականությունը  միտված էր միատարր հայկական պետության ստեղծմանը, գործընթացը սկսեց անդրադառնալ նաև տեղանունների փոփոխմանը, սկսվեցին աստիճանաբար հայկականացվել ադրբեջանական անվանումներով տեղանունները: Այդ գործընթացը շարունակվում է մինչ այսօր: Ներկայիս Հայաստանի տարածքում մեծ թիվ էին կազմում՝ երկար դարեր այդ տարածքում ապրած  բնիկ ժողովրդի՝ ադրբեջանցիների լեզվով անվանակոչված վայրերը, որոնք ուղղակի ապացույցն էին նրանց ներկայության։ Տեղանունները, միևնույն ժամանակ, ցույց են տալիս պատմական անցյալը, այդտեղ բնակված ժողովրդի պատմության, մտածելակերպի մի շարք մանրամասներ: Տեղանունների հայկականացման կոնկրետ կիրառումը սկսվել է՝ Հայաստանի կառավարության համապատասխան որոշումների հիման վրա:
    Մեր ձեռքի տակ է 1948 թվականին լույս տեսած՝ Հայկական ՍՍՌ Վարչա-տերիտորիալ բաժանման տեղեկագիրը, որտեղ զետեղված  են՝ Հայկական ԱՍՀ-ի բնակավայրերից բաղկացած ցուցակը, վերանվանումների ցուցակը: Գրքում ադրբեջանական տեղանունների նախկին անունները փոխարինվել են նոր, մտացածին, բնության երևույթներին վերաբերող, պատմական ու քաղաքական գործիչների անուններով և այլն: 
    Ուշադրությամբ ուսումնասիրելով տեղեկագիրը, այնտեղ  ներառված անվանումներից կարելի է առանձնացնել՝ իրենց յուրահատկությամբ տարբերվող  երեք խումբ. տեղանունների առաջին խմբում տեղ են գտել բառացի հայերեն թարգմանված անվանումները. Օրինակ՝
    Դարաչիչակ - Ծաղկաձոր,
    Գյոլ - Լիճք,
    Քյարվանսարա - Իջևան,
    Ղարադաշ - Սևքար,
    Դաշգալա - Քարաբերդ,
    Չայքենդ – Գետաշեն և այլն:
    Տեղանունների երկրորդ խմբում կարելի է առանձնացնել՝ քաղաքական գործիչների և այլ հատուկ անուններով վերանվանված բնակավայրերը. Օրինակ՝
    Մոլլա Դորսուն - Շահումյան,
    Ղուլիջան - Սպանդարյան,
    Քեշիշքենդ - Միկոյան,
    Հայդարբեկ - Սվերդլով,
    Ջալալօղլի - Ստեփանավան,
    Շահար - Մայակովսկի, և այլն:
    Երրորդ խմբում ներկայացվող տեղանունները վերանվանվել են՝  տեղանքին հարմարեցված,  բնությանն ու  բնական երևույթներին վերաբերող, խորհրդային կարգերի ժամանակաշրջանին հատուկ անվանումներով: Օրինակ՝
    Կետրան – Գետամեջ,
    Աշաղի Գարանլուղ - Մարտունի,
    Դոգգուզ - Կանաչուտ,
    Քյորփլու - Արշալույս,
    Մեջթլի - Նոր կյանք,
    Քյարիմարիս - Սովետական  և այսպես շարունակ:
    Հարց է առաջանում, ինչու չեն հայ մասնագետները վերոհիշյալ տեղանունները վերանվանել իրենց նախկին անուններով, այսինքն հայկական անվանումներով: Պատասխանը մեկն է՝ պատմական ադրբեջանական հողերում հնուց ի վեր չի եղել ոչ հայկական  պետություն ոչ էլ  պետականություն, ինքնըստինքյան չէին կարող լինել նաև հայկական բնակավայրեր ու դրանց հատուկ տեղանուններ: Այդ իսկ պատճառով էլ տեղանունների վերանվանմամբ զբաղվող կառույցների մասնագետները ընտրել են առավել հեշտ ու հարմար ուղին՝ թարգմանել, ձևափոխել ու վերանվանել ադրբեջանական տեղանունները: Անվանափոխության գործընթացն ավելի խորացավ հայ- ադրբեջանական հակամարտության արդյունքում Հայաստանից՝ իրենց պատմական հողերից  ադրբեջանցիների զանգվածային վտարումից հետո: Հատկանշական է նաև, որ անվանափոխումների ժամանակ հայերի կողմից  հատուկ ուշադրություն է դարձվել, որպեսզի տեղանունների ադրբեջանական ծագման որևէ հիշողություն չպահպանվի նոր անուններում: Հայաստանում թուրքական անվանումներով մնացած գյուղերը վերանվանելու մասին վերջին որոշումը կայացել է՝ 2015 թվականի սեպտեմբերի 17-ի կառավարության նիստում: Այդ որոշման համաձայն՝ ադրբեջանական անվանումներով գյուղերից՝
    Տավուշի մարզի Թովուզ գյուղը վերանվանվել է Տավուշ, Սյունիքի մարզի Ալդարա գյուղը պաշտոնապես վերանվանվել է Ալվանք,
    Հալաջը - Աճանան,
    Սոֆլուն - Նժդեհ,
    Նյուվադի գյուղը - Նռնաձոր և այլն:
    Ինչպես տեսնում ենք, նույն ձեռագիրը, նույն ոճը և նույն մտացածին բառակազմությունը: Հայերի կողմից՝ տեղանունների նկատմամբ  իրագործվող հայկականացման  քաղաքականությունն իր չարագործ կնիքն է դրել նաև Ադրբեջանի օկուպացված հողերում՝ Լեռնային Ղարաբաղում ու նրան հարակից շրջաններում: Չխորանալով Լեռնային Ղարաբաղի տարածքում գտնվող ադրբեջանական տեղանունների նկատմամբ   իրագործվող հայկականացման նույնատիպ  քաղաքականության մեջ, բավական է նշել միայն Լեռնային Ղարաբաղին կից 7 շրջաններում կատարված  անվանափոխումները: Պետք է նշել, որ ուրիշի հողերին, մշակույթին, ազգային ավանդույթներին տիրանալու համար ամեն ինչի պատրաստ հայկական կողմը՝ հանձինս    լեզվաբանների ու քարտեզագիրների, իզուր էին ջանում գտնել այդ տարածաշրջանին վերաբերող հնագույն հայկական տեղանուններ, դա անհնար է, քանզի  հայերը չեն հանդիսանում Լեռնային Ղարաբաղի բնիկ ազգ և հետևաբար չեն կարող լինել նաև նրանց պատկանող տեղանուններ:   Դրա համար էլ հայ պատմաբանները այդ շրջանների անվանափոխումների հարցը  թողել են ղարաբաղցի մասնագետների ընտրությանը:
    Արդյունքում՝
    Լաչինը դարձել է Բերձոր, 
    Ջեբրաիլը - Ջրական,
    Աղդամը - Ակն,
    Ֆիզուլին - Վարանդա,
    Զանգելանը - Կովսական,
    Գուբաթլուն - Սանասար,
    Քելբեջարը - Քարվաճառ:
    Հայրենիք չունեցող, նրա ամեն մի թիզ հողի ու քարի համար չմտահոգվող, ուրիշի հողերում վերաբնակեցված մարդկանց համար ինչ տարբերություն՝ քարավաճառ, թե թմրանյութերի վաճառք: Պետք է նշել, որ Քարվաճառը՝ Քելբեջար բառի ձևափոխման ու ձևախեղման գլուխգործոցն է:
    Ադրբեջանցիներին տեղահան անելով  իրենց հայրենի հողերից, հայ բարբարոսները, այժմ էլ ձգտում են երկրի երեսից լիովին ջնջել ադրբեջանական ժողովրդի կողմից ստեղծված նյութական արժեքները: Սակայն նրանց բոլոր փորձերը ապարդյուն են,
    մենք ուշ թե շուտ կվերադառնանք մեր պապենական հողերը և կվերականգնենք մեր ժողովրդին պատկանող բոլոր տեղանունների ու պատմական հուշարձանների նախկին անունները:


    Печать
    

    Добавление комментария

    Ваше Имя:
    Ваш E-Mail:
    Код:
    Включите эту картинку для отображения кода безопасности
    обновить, если не виден код
    Введите код:

    Օրվա լուր

    

    irevanaz.com


    ԻԼՀԱՄ ԱԼԻԵՎ. ԻՆՉՊԵՍ ԱՅՍՕՐ ՎԵՐԱԴԱՌՆՈՒՄ ԵՆՔ ՆԱԽԿԻՆՈՒՄ ԼՔՎԱԾ «ՂԱՐԱԲԱՂ» ՀԱՆՔԱՎԱՅՐԸ, ԱՅՆՊԵՍ ԷԼ ՄԵՆՔ ԿՎԵՐԱԴԱՌՆԱՆՔ ՄԵՐ ՀԱՐԱԶԱՏ ՂԱՐԱԲԱՂՅԱՆ ՀՈՂԵՐ

    «2016 թվականին մենք վերադարձրեցինք մեր հողերի մի մասը, այնտեղից քշեցինք օկուպանտներին, քաղաքացիները վերադարձան իրենց հողեր:

    Վստահ եմ, որ մենք կվերադառնանք ղարաբաղյան հողեր:

    Մեր տարածքային ամբողջականությունը լիովին վերականգնվելու է:

    Ինչպես այսօր վերադառնում ենք նախկինում լքված «Ղարաբաղ» հանքավայրը, այնպես էլ մենք կվերադառնանք մեր հարազատ ղարաբաղյան հողեր:

    Ղարաբաղը մերն է, Ղարաբաղն Ադրբեջան է», - ասել է երկրի ղեկավարը:

    Հրատապ լուրեր

    

    irevanaz.com

          ԱԴՐԲԵՋԱՆ-ԻՍՐԱՅԵԼ      
    Թել Ավիվում հայկական մշակութային կենտրոնի մոտ գտնվող հրապարակում ծածանվել է Ադրբեջանի դրոշը

    

    irevanaz.com

          ԹՈՒՐՔԻԱՅԻ ԱԳՆ      
    Մևլութ Չավուշօղլու. Համանախագահները անկեղծ ջանքեր չեն գործադրում հակամարտության լուծման համար

    

    irevanaz.com

          ՂԱՐԱԲԱՂՅԱՆ ԿԱՐԳԱՎՈՐՈՒՄ      
    Ջեյհուն Բայրամով. Ղարաբաղյան հակամարտության հարցում Ադրբեջանի դիրքորոշումը վճռական է և անփոփոխ

    Վերլուծական

    

    irevanaz.com
    Ադրբեջանական տեղանունների եղեռնը Հայաստանում ԵՎ ԼՂ-ում

    

    irevanaz.com

    Տիգրան Քեոսայան. «Փաշինյանը պատրաստ չէ Ռուսաստանի հետ կառուցողական երկխոսության, դրա համար չէ, որ նա վերցրել է իշխանությունն ու զոմբիացնում է մարդկանց»

    

    irevanaz.com
    Ֆիլիպ Էկոզյանց. «Օսմանյան կայսրությունից առաջվա ժամանակաշրջանի Հայաստանի մասին ոչ մի տեղեկություն չկա»

    Տեսանյութեր

    

    АРМЯНСКАЯ ЛОЖЬ ПРО ТАК НАЗЫВАЕМЫЙ ГЕНОЦИД 1915 Г. В ОСМАНСКОЙ ИМПЕРИИ

    irevanaz.com

    

    ИСТОРИЯ ИРЕВАНА УСТАМИ АДЕКВАТНЫХ АРМЯН

    irevanaz.com

    

    ՀՀ ՀԱՏՈՒԿ ԾԱՌԱՅՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՁԱԽՈՂՈՒՄԸ: ԱԴՐԲԵՋԱՆՑԻՆԵՐԸ ԵՐԵՎԱՆՈՒՄ ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ ԵՆ ՆԿԱՐԱՀԱՆԵԼ

    irevanaz.com

    Հարցազրույց

    

    irevanaz.com

    Ալեքսանդր Փերենջիև. «Ակնհայտ է, որ եթե 2016 թվականի ապրիլին մարտական գործողությունները չդադարեցվեին, Ադրբեջանը կազատագրեր իր տարածքների ավելի մեծ մասը»

    

    irevanaz.com

    Սերգեյ Մարկով. Հայկական լոբբին ԱՄՆ-ից պահանջում է Ադրբեջանի դեմ պատժամիջոցներ, սակայն դրանք չեն լինելու

    

    irevanaz.comԱլեքսեյ Խլոպոտով. «Ադրբեջանն առանց Ս-400 համակարգերի էլ ընդունակ է պաշտպանվել»

    Ով ով է Հայաստանում

    

    irevanaz.com

    Նիկոլ Վովայի Փաշինյան՝ Հայաստանի Հանրապետության 16-րդ վարչապետ

    

    irevanaz, irevan

    Կարեն Վիլհելմի Կարապետյան – Հայաստանի Հանրապետության նախկին վարչապետ

    

    irevanaz.com

    Հարությունյան Դավիթ Էդոնիսի - Հայաստանի Հանրապետական կուսակցության անդամ

    Մամուլում

    

    irevanaz.com

    «News Blaze». «Հայաստանն անմտորեն կորոնավիրուսը տեղափոխում է Լեռնային Ղարաբաղ»

    «News Blaze» պարբերականը հրապարակել է ամերիկացի լրագրող և հրապարակախոս Նուրիտ Գրինգերի «Հայաստանն անմտորեն կորոնավիրուսը տեղափոխում է Լեռնային Ղարաբաղ» խորագրով հոդվածը, որում խոսվում է Հայաստանի վարած օկուպացիոն քաղաքականության, Լեռնային Ղարաբաղի մարզում կորոնավիրուսի տարածման մասին:

    

    irevanaz.com

    «Լեռնային Ղարաբաղից հարկադիր վերաբնակներ. Կորուստների պատմություն, գոյատևում և հույս»

    Ամերիկյան News Blaze հրատարակությունը հրապարակել է՝ ամերիկացի լրագրող և հրապարակախոս Նուրիտ Գրինգերի՝ «Լեռնային Ղարաբաղից հարկադիր վերաբնակներ. Կորուստների պատմություն, գոյատևում և հույս» հոդվածը,..

    

    irevanaz.com

         «NEWS BLAZE »    
    Նիկոլ Փաշինյանը պետք է Լոս Անջելեսում անցանկալի անձ հայտարարվի

    Հեղինակը գրում է, որ Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը Լոս Անջելեսում պետք է հանդիպի Հարավային Կալիֆոռնիայի հայկական համայնքի հետ:
    «Լոս Անջելեսի քաղաքապետ Էրիկ Գարսետտին, ով մայրական գծով հրեա է, և Լոս Անջելեսի քաղաքային խորհուրդը, որի կազմում ընդգրկված են ամերիկյան հրեաներ, պետք է անհանգստացած լինեն այն փաստով, որ նացիստ Նժդեհը և Դրոն Հայաստանում հերոսացվել են»:

     


    SOCIAL NETWORK

    Լռահոս
    

    Ադրբեջանական տեղանունների եղեռնը Հայաստանում ԵՎ ԼՂ-ում

    

    «Մենք պետք է հանդես գանք Ադրբեջանի օկուպացման դեմ»

    

    Հայաստանի և Ադրբեջանի սահմանին իրավիճակի սրումը անհանգստություն է առաջացնում

    

    Տիգրան Քեոսայան. «Փաշինյանը պատրաստ չէ Ռուսաստանի հետ կառուցողական երկխոսության, դրա համար չէ, որ նա վերցրել է իշխանությունն ու զոմբիացնում է մարդկանց»

    

    Ֆիլիպ Էկոզյանց. «Օսմանյան կայսրությունից առաջվա ժամանակաշրջանի Հայաստանի մասին ոչ մի տեղեկություն չկա»

    

    Ադրբեջանի օկուպացված տարածքներում արգելոցների կենդանական և բուսական աշխարհին սպառնում է անհետացում

    

    Իբրահիմ Քալըն. Էրդողանը Պուտինին պարզորոշ բացատրեց, որ Հայաստանն օկուպանտ է

    

    Լեյլա Աբդուլաևա. Փաշինյանի հայտարարությունները հանդիսանում են հերթական հարված բանակցային գործընթացին

    

    «Մեր կողմից ոչ մի նոր հարձակում չի եղել, մենք ոչ մի կորուստ չունենք»

    

    Հիքմեթ Հաջիև. «Ծանր իրավիճակում հայտնված Հայաստանը ստիպված է եղել դիմել Քիմ Քարդաշյանին»

    

    Հուլիսի 21-ին Ադրբեջանի ռազմաօդային ուժերը խոցել են հակառակորդի երկու անօդաչու թռչող սարքերը

    

    Ադրբեջանի պաշտպանության նախարարություն. Ոչնչացվել է հակառակորդի զորանոցը. ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ

    

    Ադրբեջանի Պնախարարություն. Հայաստանի զինված ուժերը կորցրել են շուրջ հարյուր զինծառայող

    

    Մևլութ Չավուշօղլու. «Մենք պատրաստ ենք մեր կյանքը նվիրաբերել հանուն Ադրբեջանի»

    

    Վագիֆ Դարգյահլի. Ադրբեջանի Զինված ուժերը ոչնչացրել են հայկական անօդաչու թռչող սարքը, հրետանային համակարգը և նրա մարտական անձնակազմը

    

    Ադրբեջանի ՊՆ. «Մեր ստորաբաժանումները լիովին վերահսկում են օպերատիվ իրավիճակը»

    

    Ադրբեջանի Պաշտպանության նախարարություն. Կատաղի մարտեր են ընթանում առաջնագծում

    

    Ադրբեջանի Պնախարարություն. «Ոչնչացվել է Հայաստանի ավելի քան 20 զինծառայող և ռազմական տեխնիկա». ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ

    

    Ադրբեջանական բանակը հարվածել է հակառակորդի հենակետին, ոչնչացվել է կենդանի ուժ. ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ

    

    Ադրբեջանի ԶՈՒ-ի ստորաբաժանումները ոչնչացրել են Հայաստանի մոտ 40 զինծառայողի

    Copyright © 2009 IREVANAZ.COM