Բովանդակություն
Ամենաընթերցվող

  • Նա իր ստեղծագործությամբ պայքարում է հայկական կեղծարարու ...
  • 03.01.2018
  • Մի հին թալանի պատմություն. Ծանր մեղադրանքներ ուղղված Սե ...
  • «Դիվանագիտությունը կարող է կանխել ԼՂ հակամարտության էսկ ...
  • Հիքմեթ Հաջիև. «Հայաստանին հրահրում են հարևան պետություն ...
  • 10.01.2018
  • 06.01.2018
  • Գրիգորի Տրոֆիմչուկ. «Բաքվի ու Երևանի համար առավել ընդու ...
  • Սերգեյ Լավրով. «Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտությունը կարո ...
  • 08.01.2018
  • Օրացույ
    «    Январь 2018    »
    ПнВтСрЧтПтСбВс
    1
    2
    3
    4
    5
    6
    7
    8
    9
    10
    11
    12
    13
    14
    15
    16
    17
    18
    19
    20
    21
    22
    23
    24
    25
    26
    27
    28
    29
    30
    31
     
    Կարծիք
    
    Դուք համարում ե՞ք, որ Սերժ Սարգսյանը կդառնա Հայաստանի հաջորդ վարչապետը:

    Այո
    Ոչ
    Դժվարանում են պատասխանել

    Վիճակագրությո



    Flag Counter

    Հայերի կողմից սպանվել են ավելի քան 2,5 մլն թուրքեր - ցեղասպանությունից «բաժին» են ստացել նաեւ Իրանում ապրող ադրբեջանցիները

    Ադրբեջանում ամեն տարի հիշատակվում է մարտի 31-ի - 1918 թ. հայերի կողմից ադրբեջանցիների հանդեպ իրականացված ցեղասպանությունը: Այդ օրը արխիվներից հանվում են մինչ այդ անհայտ փաստերը:

    Չնայած դրան, ոչ բոլորը գիտեն, որ մարտի 31-ը եղել է ցեղասպանության ալիքի գագաթնակետը, որի սկիզբը դրվել է ավելի վաղ՝ XIX դարի վերջին: Նշենք, որ այն ժամանակ հայերը ադրբեջանցիներին ոչնչացրել են ոչ միայն Բաքվում եւ Հյուսիսային Ադրբեջանի մյուս շրջաններում: Անմեղ ու խաղաղ ադրբեջանցիների կոտորման խոշոր դեպքեր են տեղի ունեցել նաեւ Հարավային Ադրբեջանում - Ուրմիայում, Սալմաստում, Խոյում, Շարաֆխանում, Գուշչիում եւ այլն:

    XIX-րդ դարի վերջին եւ XX-րդ դարի սկզբին ադրբեջանցիների բնաջնջման վերաբերյալ ավելի մանրամասն տեղեկություններ ստանալու համար մենք դիմեցինք Ազգային ԳԱ-ի Ա.Բաքիխանովի անվան պատմության ինստիտուտի «Ադրբեջանցիների տեղահանման եւ ցեղասպանության պատմության» բաժնի վարիչ, գիտնական, պատմաբան Իսրաֆիլ Մամեդովին:

    Նրա հետ անցկացված հարցազրույցից մենք իմացանք, որ XIX-րդ դարի վերջից մինչեւ XX-րդ դարի սկիզբը հայերը ցեղասպանության են ենթարկել ավելի քան 2,5 մլն. ադրբեջանցիների: Պատմաբանն իր զրույցը սկսեց հայերի կողմից «1915թ. ցեղասպանության զոհերի» հիշատակը հավերժացնելու համար կատարած աշխատանքներից:

    - Նրանք «ցեղասպանության զոհերի» հիշատակին նվիրված յուրահատուկ հուշարձան կոթող են ստեղծել, որը կառուցվել է դեռ սովետական ժամանակաշրջանում. 1965թ. «Գարանգուշ» բերդում (հայերը վերանվանել են այն «Ծիծեռնակաբերդ»), իսկ 90-ական թվականներին դրան ավելացրել են հուշարձաններ՝ նվիրված Սումգայիթի, Գյանջայի եւ Բաքվի դեպքերի «զոհերին»:

    Հայերն այդ հարցին ավելի շատ են ուշադրություն դարձնում, քան մենք: Պատահական չէ, որ նրանք վաղուց են ստեղծել գիտա-հետազոտական կենտրոն, Ցեղասպանության ինստիտուտ, որի դիրեկտորը Վալերի Բարսեղյանն է: Գործում է նաեւ երկու թանգարան՝ նվիրված «հայերի զանգվածային կոտորածին», մեկը Սարդարաբադի թանգարանում է տեղավորված, իսկ մյուսը գործում է Ցեղասպանության ինստիտուտում: Կցանկանայի որպեսզի մեզ մոտ էլ գիտա-հետազոտական ինստիտուտ ստեղծվի, որտեղ մենք հնարավորություն կունենանք Աղբաբայից (Ամասիա) մինչեւ Խանքենդի հայերի կողմից բռնազավթված ավելի քան 2 հազար ադրբեջանական գյուղերի մակետները ստեղծել, ցույց տալ բռնագրավման աճի դինամիկան, ինչպես նաեւ ադրբեջանցիների էթնիկական մաքրման քաղաքականության արդյունքների ամբողջական պատկեր ստեղծել: Դրա համար անհրաժեշտ է ստեղծել էթնիկական ատլաս ու ցեղասպանության փաստերի քարտեզ եւ էթնիկական մաքրման քարտեզներով հատուկ ալբոմ-ատլաս, իսկ հետո այդ ամենը տարածել բոլոր երկրներում:

    - Իսկ ձեր կարծիքով ինչպիսի միջոցներ պետք է ձեռնարկվեն հայերի կողմից 80-ական թ. վերջերից ոչնչացված նոր զոհերի վերաբերյալ:

    - Ցավոք պետք է նշել, որ հայկական նվաճման հետեւանքով վերջին 15 տարիների ընթացքում գրեթե բոլոր շրջաններում ու բնակավայրերում զոհվածների ծառուղիներ են ստեղծվել: Շատ կարեւոր է բոլոր այդ գերեզմանների անձնագրավորումը, յուրաքանչյուր նահատակի վերաբերյալ տեղեկություններ հավաքելը, գրքերի լույս ընծայելը: Ամեն մի ծնվող ապրելու իրավունք ունի: Այդպիսի իրավունք հայ ժողովուրդը եւս ունի: Սակայն ցավոք սրտի վերջին 200 տարվա ընթացքում հայերն իրենց երջանկությունը կառուցում են հարեւանների եւ հատկապես ադրբեջանցիների դժբախտության վրա եւ այժմ էլ շարունակում են այդ քաղաքականությունը:

    - Հայերի կողմից սպանված ադրբեջանցիների քանակության վերաբերյալ տարբեր թվեր են ասվում: Ձեր կարծիքը այդ մասին:

    - Դեռ առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Ռուսաստանի տարածքից Ադրբեջան եւ Թուրքիա են անցել ավելի քան 250 հազար զինված հայեր: Բացի դրանից Եվրոպայի մի շարք երկրների զինված ուժերի կազմում մոտ 50 հազար հայեր կռվել են Թուրքիայի դեմ: Ամերիկացի գիտնական Ջաստին Մակարտին նշում է, որ 1915 թ մինչեւ 1922 թվականը զոհվել են 600 հազար հայեր եւ 2,5 մլն թուրքեր: Ես պարզապես զարմանում եմ, թե հայ գիտնականները ինչպես կարող են ընդհանրապես խոսել «հայերի ցեղասպանության» մասին:

    irevanaz.comՕրինակի համար ասեմ, որ առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Թուրքիայի տարածքը ներխուժած հայ կամավորականները վերադարձին «անցել են» Ղարս-Իրավան ճանապարհի վրա գտնվող բնակավայրերով եւս: Նրանք 84 գյուղերը պարզապես ջնջել են երկրի երեսից: Այդ նույն ճանապարհով անցնող մյուս հայ կամավորականները Նախիջեւանից ու Իրավանից մինչեւ Լեռնային Ղարաբաղ եղած ադրբեջանական գյուղերում կոտորածներ են կազմակերպել: Միայն Զանգեզուրի շրջանում հայերը ոչնչացրել են 135 հազար խաղաղ մարդկանց, իսկ Սիսիանում կոտորել 10065 մարդ:

    Սովետական շրջանում «Հայ-թուրքական ընդհարումները » գրքում նույնիսկ հայերն իրենք խոստովանել են, որ Իրավանի խանությունում, հետո էլ նահանգում գոյություն է ունեցել 1301 գյուղ, որից 959-ը եղել է զուտ ադրբեջանական: Այն ժամանակ այդ տարածքներում ապրել են 352 հազար ադրբեջանցիներ: 1988-89 թ. բոլոր ադրբեջանցիները այդ տարածքներից վտարվել են եւ ավարտվել է «Հայաստանն առանց թուրքերի» քաղաքականությունը: Ավարտվել է նաեւ թուրքական տեղանունների (աշխարհագրական անունների) փոխարինման պրոցեսը:

    Զրույցի վերջում գիտնականը նշեց.«Այս բոլորից հետո մեղք գործած կլինենք կասկածել, որ հայերը դարեր ի վեր ադրբեջանցիների նկատմամբ ցեղասպանություն են իրականացրել, այնպես որ ցեղասպանությունը նրանց պետական քաղաքականությունն է՝ ուղղված տոհմի, ազգի, ժողովրդի ոչնչացմանը: Ասվածներին կարող ենք ավելացնել, որ հայերի համար թուրքը , անկախ բնակության վայրից, թշնամի է : Ստորեւ բերվող փաստերը հաստատում են, որ զանգվածային ոչնչացման են ենթարկվել նաեւ հարավային ադրբեջանցիները՝ Իրանի տարածքում: 1918 թ. Ուրմիայում կատարված կոտորածը դրա վառ ապացույցն է «Զորոաստր մարգարեի երկիր-Ուրմիա»-ի հեղինակը՝ Ալի Դեհգանին իր գրքում գրում է, որ 1918թ մարտի 17-ին, Նովրուզի տոնի նախօրյակին նա ականատեսն է եղել Ուրմիայում հայկական նվաճողական քաղաքականության զոհը դարձած 10 հազար թուրքերի սպանությանը: Նշենք, որ հեղինակն այն ժամանակ 15-16 տարեկան է եղել եւ նա բոլոր այդ դեպքերը իր ընտանիքի հետ մեկտեղ է ապրել: «...Իրանի արտգործնախարարության այն ժամանակվա ուրմիացի ներկայացուցիչ Ռահմատուլլա խան Մոթամադուլ Վուզարան իր հուշերում գրում էր այդ հարցի գաղտնի քննարկման մասին: Ուրմիայի կոտորածները հաստատող այդ փաստերը ներկայումս գտնվում են Լոնդոնում, Քավե Բայաթի թոռան մոտ, որը հավաքել ու խմբագրել է այդ հուշագրերը, որտեղ ասված է. «...ամերիկացիները հայ-ջարդարարներին հայտնել են օսմանյան զորքերի Ուրմիային մոտենալու մասին: Հայերն սկսել են դեպի Սուլդուզի կողմը (պարսիկներն այդ քաղաքը վերանվանել են Նեգետե ) փախչել: Եւ երբ օսմանյան զորքերը «Յուրդշահի» դռներից քաղաք են մտել, Ուրմիայի բնակչությունը նրանց ընդունել է ուրախությամբ եւ մեծ ցնծությամբ: Վեցամսյա կոտորածներին, ջարդերին ու սպանություններին վերջ է տրվել ...» :

    Ալի Դեհգանին գրում է. «... չնայած Ուրմիայի ջարդերի վերաբերյալ լայն տեղեկությունների տարածմանը, պետք է նշել , որ այդ դեպքերի մեղսակիցները հանդիսացել են նաեւ Իրանից, Ֆրանսիայից, ԱՄՆ-ից եւ Ռուսաստանից եկած միսիոներները: Նրանք հայերին ուղղակիորեն դրդել են թուրք-մուսուլմանների սպանության» : Հայերին անմիջականորեն զինել է Ուրմիայում Ռուսաստանի հյուպատոս Նիկիտին-դենը, որը եւ ճշտորեն վերահսկել է կոտորածների հետ կապված իրադրությանը:

    ...Իր դերն է կատարել նաեւ ԱՄՆ-ի հյուպատոսարանի ներկայացուցիչ Շետը: Արդեն կոտորածներից մեկ օր հետո մուսուլմանները նրա մոտ են եկել եւ ցանկացել իմանալ զանգվածային ջարդերի պատճառը, սակայն նրանց ամեն անգամ պատասխանել են. «Պարոն Շետը քնած է , նրան չի կարելի արթնացնել...»:

    Ուրմիայի կոտորածների ժամանակ, վեց ամսվա ընթացքում Ուրմիայում եւ մոտակա գյուղերում 200հազար ադրբեջանցիներ են ոչնչացվել: Հարավային կոտորածներում հիմնական դեր է խաղացել նաեւ հայերի կողմից գովված, « մեծ զորապետ» Անդրանիկ Օզանյանը, որը հետագայում իր արարքների համար կորցրել է մի ականջը: Նրա զորքերը շրջապատել են Խոյը եւ քաղաքի անկումից հետո մտադիր են եղել գրավել Թավրիզը : Իրավան-Խոյ ճանապարհին Անդրանիկը ոչնչացրել է բոլոր թուրքական բնակավայրերը: Նրա ջոկատները ոչնչացրել են նաեւ Մուղանի ադրբեջանցիներին: Կոտորածների ընթացքում երկրի հարավում շուրջ կես միլիոն ադրբեջանցի է ոչնչացվել:Այսօր համայն աշխարհը դեմոկրատիայից ու լիբերալիզմից, հումանիզմից եւ այլնից է խոսում: Հայերն իրենց գաղափարախոսությունն այնպես են կառուցել, որ «նրանց միշտ կոտորել , սպանել ու ոչնչացրել են » եւ նրանց պետք է խղճալ: Սակայն իմանալով, որ նրանք մի քանի տարվա ընթացքում ոչնչացրել են 2,5 մլն թուրքերի, սկսում են ափսոսալ պատմության շրջադարձի համար:

    «Զերկալո», 27.03.04.


    Печать
    

    Добавление комментария

    Ваше Имя:
    Ваш E-Mail:
    Код:
    Включите эту картинку для отображения кода безопасности
    обновить, если не виден код
    Введите код:

    Օրվա լուր

    

    irevanaz.com


    ՀԱՄԱՆԱԽԱԳԱՀՆԵՐԸ ՑԱՆԿՈՒԹՅՈՒՆ ՈՒՆԵՆ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՀԱԿԱՄԱՐՏՈՒԹՅՈՒՆԻՑ ՏՈՒԺԱԾ ՏԱՐԱԾՔՆԵՐ ԳՆԱՀԱՏՄԱՆ ԱՌԱՔԵԼՈՒԹՅՈՒՆ ԻՐԱԿԱՆԱՑՆԵԼՈՒ ՀՆԱՐԱՎՈՐՈՒԹՅՈՒՆԸ

    «Արտգործնախարարներն ու համանախագահները քննարկել են ավելի վաղ տեղ ունեցած գագաթնաժողովներում ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորմանն ուղղված պայմանավորվածությունների իրականացմանն ուղղված քայլերը:

    Արտգործնախարարները սկզբունքորեն համաձայնություն են հայտնել համանախագահների վերամշակած փաստաթղթին, որը վերաբերում է ԵԱՀԿ նախագահի անձնական ներկայացուցչի գրասենյակի ընդլայնմանը, ցանկություն հայտնելով հնարավորինս շուտ ավարտուն տեսքի բերել փաստաթուղթը:

    Համանախագահները նաև արտգործնախարարներին հայտնել են, որ ցանկություն ունեն քննարկելու հակամարտությունից տուժած տարածքներ գնահատման առաքելություն իրականացնելու հնարավորությունը»:

    Հրատապ լուրեր

    

    irevanaz.com

         ՄԵԿՆԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ     
    Մեթյու Բրայզա. «Հայաստանը առանց մեծ գին ստանալու չեն ուզում վերադարձնել օկուպացված ադրբեջանական տարածքները»

    

    irevanaz.com

         ԴԱՎՈՍԻ ՖՈՐՈՒՄ     
    Նախագահ Իլհամ Ալիևը ելույթ կունենա պանելային քննարկումներին

    

    irevanaz.com

         ԲԱՆԱԿՑԱՅԻՆ ԳՈՐԾԸՆԹԱՑ     
    Էլմար Մամեդյարով. «Ղարաբաղի վերաբերյալ միջնորդները մի շարք կրեատիվ առաջարկություններ ու կարծիքներ են առաջ քաշել»

    Վերլուծական

    

    irevanaz.com

         ՔՐԵԱԿԱՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆ     
    Սարգիս Արծրունի. «ԱԳ նախարարի խորհրդական Ռոբսոնը ցանկանում է, որ ԱՄՆ-ը ջնջվի երկրի երեսից»

    

    irevanaz.com

         ՆԱԽԸՆՏՐԱԿԱՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆ     
    Արամ Ամատունի. «Վարչապետի անսպասելի արձակուրդը»

    

    irevanaz.com

         ՎԵՐԼՈՒԾԱԿԱՆ     
    Սարգիս Արծրունի. «Չորս միլիոնանոց Հայաստանի անհեռանկար տեսլականը»

    Տեսանյութեր

    

    Реплика Сергея Строканя: Бакинская проповедь мира

    irevanaz

    

    Ավիգդոր Լիբերման. «Այսպես կոչված «հայոց ցեղասպանությունը» հանդիսանում է՝ զուտ պատմական, վիճելի ու տեսական հարց»

    irevanaz

    

    Героизация фашизма в Армении. Ереван поддерживает нацистов

    irevanaz.com

    Հարցազրույց

    

    irevanaz.com

         ՓՈՐՁԱԳԵՏԻ ԿԱՐԾԻՔ    
    Գրիգորի Տրոֆիմչուկ. «Բաքվի ու Երևանի համար առավել ընդունել է հանդիսանում Ղարաբաղի հարցով, օտարների համար փակ բանակցությունների երկկողմ ձևաչափը»

    

    irevanaz.com

         ՓՈՐՁԱԳԵՏԻ ԿԱՐԾԻՔ     
    Պավել Ֆելգենհաուեր. «Երբ և եթե Ղարաբաղյան հակամարտությունը բռնկվի, բռնկվելու է սաստիկ թափով»

    

    irevanaz.com

         ՍՆՆԿԱՑՈՂ ՀԱՅԱՍՏԱՆ      
    Վահագն Խաչատրյան. «Հայաստանում վիճակը շատ ավելի վատ է, քան կարելի է պատկերացնել»

    Ով ով է Հայաստանում

    

    irevanaz.com

    Իշխան Սերժիկի Զաքարյան - ՀՀ Վերահսկիչ պալատի նախկին նախագահ

    

    irevanaz, irevan

    Կարեն Վիլհելմի Կարապետյան – Հայաստանի Հանրապետության վարչապետ

    

    irevanaz.com

    Սարգսյան Սերժիկ Ազատի - Հայաստանի Հանրապետության նախագահ

    Մամուլում

    

    irevanaz.com

     ՔՐԵԱՕԼԻԳԱՐԽԻԿ ՀԱՅԱՍՏԱՆ 
    Մի հին թալանի պատմություն. Ծանր մեղադրանքներ ուղղված Սերժ Սարգսյանին

    Մոսկվաբնակ Լևոն Մարկոսը բաց նամակով դիմել է Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսյանին:

    Սա նախագահին հասցեագրված Մարկոսի առաջին նամակը չէ, սակայն այս մեկը նախորդներից տարբերվում է` որոշակի փաստերի ներկայացմամբ, Հայաստանի համակարգի պերճախոս ու դաժան նկարագրությամբ և, որ ամենակարևորն է` կոնկրետ անունների մատնանշումով:

    

    irevanaz.com

        THE WASHINGTON TIMES    
    «ԱՄՆ-ն պետք է դադարեցնեն ԼՂ անջատողականների ֆինանսավորումը»

    Ամերիկյան հեղինակավոր The Washington Times պարբերականը Վաշինգտոնին կոչ է արել դադարեցնել Հայաստանի կողմից օկուպացված Լեռնային Ղարաբաղին ցուցաբերվող ֆինանսական աջակցությունը:
    Հեղինակի կարծիքով, ԱՄՆ-ի ցուցաբերած աջակցությունը դա միայն թվեր չէ, այլ նաև որոշակի ուղերձ է պարունակում:

    

    irevanaz.com

         ԱՐՏՄԱՄՈՒԼ    
    Նուրիթ Գրինգեր. «Հայաստանը համառ է և հանդիսանում է անգութ հարևան»

    News Blaze պարբերականը հրապարակել է՝ ամերիկացի լրագրող ու հրապարակախոս Նուրիթ Գրինգերի՝ «Ադրբեջան. Զարգացման և աճի կոլեյդոսկոպ։ Մաս-I» վերնագրով հոդվածը:

    Նուրիթ Գրինգերին նշում է նաև Ադրբեջանի բնական հարստությունների, երկրում առկա նավթային հանքավայրերի մասին։

     


    Լռահոս
    

    Էլմար Մամեդյարով. «Ֆրանսիան չպետք է թույլ տա անջատողականների մուտքը երկիր»

    

    Հիքմեթ Հաջիև. «Մենք հավանում ենք ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարի՝ հակամարտության կարգավորման վերաբերյալ կոչը»

    

    «Դիվանագիտությունը կարող է կանխել ԼՂ հակամարտության էսկալացիան»

    

    Էլմար Մամեդյարով. «Ադրբեջանը ԼՂ-ի հակամարտության փուլային կարգավորման համար առարկայական բանակցությունների կողմնակից է»

    

    Սարգիս Արծրունի. «ԱԳ նախարարի խորհրդական Ռոբսոնը ցանկանում է, որ ԱՄՆ-ը ջնջվի երկրի երեսից»

    

    Ֆիլիպ Ստալդեր. «Ստատուս-քվոյի պահպանումը ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման ճանապարհ չէ»

    

    Սերգեյ Լավրով. «Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտությունը կարող են կարգավորել միայն Ադրբեջանն ու Հայաստանը»

    

    Ալի Հասանով. «ԵԱՀԿ-ը պետք է պահպանի օբյեկտիվություն և հավասարակշռություն»

    

    Հիքմեթ Գաջիև. «Բաքուն ողջունում է Լավրովի հայտարարությունը՝ հայ–ադրբեջանական հակամարտության փուլային կարգավորման վերաբերյալ»

    

    «Ադրբեջան. կարևորագույն էներգետիկ հանգույց»

    

    Արամ Մանուկյան. «Հայաստանում մնացել են վախեցած, խեղճացած, պայքարի ոչ ընդունակ բավականաչափ զանգվածներ»

    

    Այդըն Միրզազադե. «Հակամարտության կարգավորման հարցում իրական առաջընթաց չի ակնկալվում»

    

    Գեներալիտետը կպարտադրի ՀՀ պաշտպանության նախարարի իր թեկնածուին

    

    «Մենք բարձր ենք գնահատում Իտալիայի ջանքերը ԼՂ հակամարտության կարգավորման գործընթացում»

    

    Ադրբեջանական բանակի անձնակազմը որակավորման քննություններ է հանձնում

    

    Անվտանգության ծառայությունը ի վիճակի չէ ապահովել ԱՄՆ քաղաքացիների անվտանգությունը Լեռնային Ղարաբաղում

    

    Ադրբեջանի Դեմոկրատական Հանրապետության հռչակումը պատմության շրջադարձային իրադարձություն էր

    

    2018 թվականը հայտարարվել է «Ադրբեջանի Դեմոկրատական Հանրապետության տարի»

    

    Թբիլիսիում քննարկվել է Վրաստան-Թուրքիա-Ադրբեջան ռազմական համագործակցությունը

    

    Բագրատ Ասատրյան. «Բունտ է, որ 420 հազար մարդ մեկնել է. այս սարսափելի ցուցանիշը կպահպանվի և կավելանա»

    Copyright © 2009 IREVANAZ.COM