Բովանդակություն
Ամենաընթերցվող

  • ԻԼՀԱՄ ԱԼԻԵՎ. ԵԹԵ ՓԱՇԻՆՅԱՆՆ ԻՆՁ ԼՍԵՐ, ԱՊԱ ԱՅՍՕՐ ՆՄԱՆ ԽԱՅ ...
  • 16.11.2020
  • 15.11.2020
  • 14.11.2020
  • 11.11.2020
  • 13.11.2020
  • Լևոն Տեր-Պետրոսյան․ «Հայի հետին խելքի» առասպելը
  • 24.11.2020
  • ԱԴՐԲԵՋԱՆԻ ԱԳՆ-Ը ՄԵԿՆԱԲԱՆԵԼ Է ՌԴ ՆԱԽԱԳԱՀԻ՝ ՀԱՐՑԱԶՐՈՒՅՑՈՒ ...
  • Հիքմեթ Հաջիև. Հայաստանի դեռ շատ հանցագործությունները կբ ...
  • Օրացույ
    «    Декабрь 2020    »
    ПнВтСрЧтПтСбВс
     
    1
    2
    3
    4
    5
    6
    7
    8
    9
    10
    11
    12
    13
    14
    15
    16
    17
    18
    19
    20
    21
    22
    23
    24
    25
    26
    27
    28
    29
    30
    31
     
    Կարծիք
    Վիճակագրությո



    Flag Counter

    Հայերի կողմից սպանվել են ավելի քան 2,5 մլն թուրքեր - ցեղասպանությունից «բաժին» են ստացել նաեւ Իրանում ապրող ադրբեջանցիները

    Ադրբեջանում ամեն տարի հիշատակվում է մարտի 31-ի - 1918 թ. հայերի կողմից ադրբեջանցիների հանդեպ իրականացված ցեղասպանությունը: Այդ օրը արխիվներից հանվում են մինչ այդ անհայտ փաստերը:

    Չնայած դրան, ոչ բոլորը գիտեն, որ մարտի 31-ը եղել է ցեղասպանության ալիքի գագաթնակետը, որի սկիզբը դրվել է ավելի վաղ՝ XIX դարի վերջին: Նշենք, որ այն ժամանակ հայերը ադրբեջանցիներին ոչնչացրել են ոչ միայն Բաքվում եւ Հյուսիսային Ադրբեջանի մյուս շրջաններում: Անմեղ ու խաղաղ ադրբեջանցիների կոտորման խոշոր դեպքեր են տեղի ունեցել նաեւ Հարավային Ադրբեջանում - Ուրմիայում, Սալմաստում, Խոյում, Շարաֆխանում, Գուշչիում եւ այլն:

    XIX-րդ դարի վերջին եւ XX-րդ դարի սկզբին ադրբեջանցիների բնաջնջման վերաբերյալ ավելի մանրամասն տեղեկություններ ստանալու համար մենք դիմեցինք Ազգային ԳԱ-ի Ա.Բաքիխանովի անվան պատմության ինստիտուտի «Ադրբեջանցիների տեղահանման եւ ցեղասպանության պատմության» բաժնի վարիչ, գիտնական, պատմաբան Իսրաֆիլ Մամեդովին:

    Նրա հետ անցկացված հարցազրույցից մենք իմացանք, որ XIX-րդ դարի վերջից մինչեւ XX-րդ դարի սկիզբը հայերը ցեղասպանության են ենթարկել ավելի քան 2,5 մլն. ադրբեջանցիների: Պատմաբանն իր զրույցը սկսեց հայերի կողմից «1915թ. ցեղասպանության զոհերի» հիշատակը հավերժացնելու համար կատարած աշխատանքներից:

    - Նրանք «ցեղասպանության զոհերի» հիշատակին նվիրված յուրահատուկ հուշարձան կոթող են ստեղծել, որը կառուցվել է դեռ սովետական ժամանակաշրջանում. 1965թ. «Գարանգուշ» բերդում (հայերը վերանվանել են այն «Ծիծեռնակաբերդ»), իսկ 90-ական թվականներին դրան ավելացրել են հուշարձաններ՝ նվիրված Սումգայիթի, Գյանջայի եւ Բաքվի դեպքերի «զոհերին»:

    Հայերն այդ հարցին ավելի շատ են ուշադրություն դարձնում, քան մենք: Պատահական չէ, որ նրանք վաղուց են ստեղծել գիտա-հետազոտական կենտրոն, Ցեղասպանության ինստիտուտ, որի դիրեկտորը Վալերի Բարսեղյանն է: Գործում է նաեւ երկու թանգարան՝ նվիրված «հայերի զանգվածային կոտորածին», մեկը Սարդարաբադի թանգարանում է տեղավորված, իսկ մյուսը գործում է Ցեղասպանության ինստիտուտում: Կցանկանայի որպեսզի մեզ մոտ էլ գիտա-հետազոտական ինստիտուտ ստեղծվի, որտեղ մենք հնարավորություն կունենանք Աղբաբայից (Ամասիա) մինչեւ Խանքենդի հայերի կողմից բռնազավթված ավելի քան 2 հազար ադրբեջանական գյուղերի մակետները ստեղծել, ցույց տալ բռնագրավման աճի դինամիկան, ինչպես նաեւ ադրբեջանցիների էթնիկական մաքրման քաղաքականության արդյունքների ամբողջական պատկեր ստեղծել: Դրա համար անհրաժեշտ է ստեղծել էթնիկական ատլաս ու ցեղասպանության փաստերի քարտեզ եւ էթնիկական մաքրման քարտեզներով հատուկ ալբոմ-ատլաս, իսկ հետո այդ ամենը տարածել բոլոր երկրներում:

    - Իսկ ձեր կարծիքով ինչպիսի միջոցներ պետք է ձեռնարկվեն հայերի կողմից 80-ական թ. վերջերից ոչնչացված նոր զոհերի վերաբերյալ:

    - Ցավոք պետք է նշել, որ հայկական նվաճման հետեւանքով վերջին 15 տարիների ընթացքում գրեթե բոլոր շրջաններում ու բնակավայրերում զոհվածների ծառուղիներ են ստեղծվել: Շատ կարեւոր է բոլոր այդ գերեզմանների անձնագրավորումը, յուրաքանչյուր նահատակի վերաբերյալ տեղեկություններ հավաքելը, գրքերի լույս ընծայելը: Ամեն մի ծնվող ապրելու իրավունք ունի: Այդպիսի իրավունք հայ ժողովուրդը եւս ունի: Սակայն ցավոք սրտի վերջին 200 տարվա ընթացքում հայերն իրենց երջանկությունը կառուցում են հարեւանների եւ հատկապես ադրբեջանցիների դժբախտության վրա եւ այժմ էլ շարունակում են այդ քաղաքականությունը:

    - Հայերի կողմից սպանված ադրբեջանցիների քանակության վերաբերյալ տարբեր թվեր են ասվում: Ձեր կարծիքը այդ մասին:

    - Դեռ առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Ռուսաստանի տարածքից Ադրբեջան եւ Թուրքիա են անցել ավելի քան 250 հազար զինված հայեր: Բացի դրանից Եվրոպայի մի շարք երկրների զինված ուժերի կազմում մոտ 50 հազար հայեր կռվել են Թուրքիայի դեմ: Ամերիկացի գիտնական Ջաստին Մակարտին նշում է, որ 1915 թ մինչեւ 1922 թվականը զոհվել են 600 հազար հայեր եւ 2,5 մլն թուրքեր: Ես պարզապես զարմանում եմ, թե հայ գիտնականները ինչպես կարող են ընդհանրապես խոսել «հայերի ցեղասպանության» մասին:

    irevanaz.comՕրինակի համար ասեմ, որ առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Թուրքիայի տարածքը ներխուժած հայ կամավորականները վերադարձին «անցել են» Ղարս-Իրավան ճանապարհի վրա գտնվող բնակավայրերով եւս: Նրանք 84 գյուղերը պարզապես ջնջել են երկրի երեսից: Այդ նույն ճանապարհով անցնող մյուս հայ կամավորականները Նախիջեւանից ու Իրավանից մինչեւ Լեռնային Ղարաբաղ եղած ադրբեջանական գյուղերում կոտորածներ են կազմակերպել: Միայն Զանգեզուրի շրջանում հայերը ոչնչացրել են 135 հազար խաղաղ մարդկանց, իսկ Սիսիանում կոտորել 10065 մարդ:

    Սովետական շրջանում «Հայ-թուրքական ընդհարումները » գրքում նույնիսկ հայերն իրենք խոստովանել են, որ Իրավանի խանությունում, հետո էլ նահանգում գոյություն է ունեցել 1301 գյուղ, որից 959-ը եղել է զուտ ադրբեջանական: Այն ժամանակ այդ տարածքներում ապրել են 352 հազար ադրբեջանցիներ: 1988-89 թ. բոլոր ադրբեջանցիները այդ տարածքներից վտարվել են եւ ավարտվել է «Հայաստանն առանց թուրքերի» քաղաքականությունը: Ավարտվել է նաեւ թուրքական տեղանունների (աշխարհագրական անունների) փոխարինման պրոցեսը:

    Զրույցի վերջում գիտնականը նշեց.«Այս բոլորից հետո մեղք գործած կլինենք կասկածել, որ հայերը դարեր ի վեր ադրբեջանցիների նկատմամբ ցեղասպանություն են իրականացրել, այնպես որ ցեղասպանությունը նրանց պետական քաղաքականությունն է՝ ուղղված տոհմի, ազգի, ժողովրդի ոչնչացմանը: Ասվածներին կարող ենք ավելացնել, որ հայերի համար թուրքը , անկախ բնակության վայրից, թշնամի է : Ստորեւ բերվող փաստերը հաստատում են, որ զանգվածային ոչնչացման են ենթարկվել նաեւ հարավային ադրբեջանցիները՝ Իրանի տարածքում: 1918 թ. Ուրմիայում կատարված կոտորածը դրա վառ ապացույցն է «Զորոաստր մարգարեի երկիր-Ուրմիա»-ի հեղինակը՝ Ալի Դեհգանին իր գրքում գրում է, որ 1918թ մարտի 17-ին, Նովրուզի տոնի նախօրյակին նա ականատեսն է եղել Ուրմիայում հայկական նվաճողական քաղաքականության զոհը դարձած 10 հազար թուրքերի սպանությանը: Նշենք, որ հեղինակն այն ժամանակ 15-16 տարեկան է եղել եւ նա բոլոր այդ դեպքերը իր ընտանիքի հետ մեկտեղ է ապրել: «...Իրանի արտգործնախարարության այն ժամանակվա ուրմիացի ներկայացուցիչ Ռահմատուլլա խան Մոթամադուլ Վուզարան իր հուշերում գրում էր այդ հարցի գաղտնի քննարկման մասին: Ուրմիայի կոտորածները հաստատող այդ փաստերը ներկայումս գտնվում են Լոնդոնում, Քավե Բայաթի թոռան մոտ, որը հավաքել ու խմբագրել է այդ հուշագրերը, որտեղ ասված է. «...ամերիկացիները հայ-ջարդարարներին հայտնել են օսմանյան զորքերի Ուրմիային մոտենալու մասին: Հայերն սկսել են դեպի Սուլդուզի կողմը (պարսիկներն այդ քաղաքը վերանվանել են Նեգետե ) փախչել: Եւ երբ օսմանյան զորքերը «Յուրդշահի» դռներից քաղաք են մտել, Ուրմիայի բնակչությունը նրանց ընդունել է ուրախությամբ եւ մեծ ցնծությամբ: Վեցամսյա կոտորածներին, ջարդերին ու սպանություններին վերջ է տրվել ...» :

    Ալի Դեհգանին գրում է. «... չնայած Ուրմիայի ջարդերի վերաբերյալ լայն տեղեկությունների տարածմանը, պետք է նշել , որ այդ դեպքերի մեղսակիցները հանդիսացել են նաեւ Իրանից, Ֆրանսիայից, ԱՄՆ-ից եւ Ռուսաստանից եկած միսիոներները: Նրանք հայերին ուղղակիորեն դրդել են թուրք-մուսուլմանների սպանության» : Հայերին անմիջականորեն զինել է Ուրմիայում Ռուսաստանի հյուպատոս Նիկիտին-դենը, որը եւ ճշտորեն վերահսկել է կոտորածների հետ կապված իրադրությանը:

    ...Իր դերն է կատարել նաեւ ԱՄՆ-ի հյուպատոսարանի ներկայացուցիչ Շետը: Արդեն կոտորածներից մեկ օր հետո մուսուլմանները նրա մոտ են եկել եւ ցանկացել իմանալ զանգվածային ջարդերի պատճառը, սակայն նրանց ամեն անգամ պատասխանել են. «Պարոն Շետը քնած է , նրան չի կարելի արթնացնել...»:

    Ուրմիայի կոտորածների ժամանակ, վեց ամսվա ընթացքում Ուրմիայում եւ մոտակա գյուղերում 200հազար ադրբեջանցիներ են ոչնչացվել: Հարավային կոտորածներում հիմնական դեր է խաղացել նաեւ հայերի կողմից գովված, « մեծ զորապետ» Անդրանիկ Օզանյանը, որը հետագայում իր արարքների համար կորցրել է մի ականջը: Նրա զորքերը շրջապատել են Խոյը եւ քաղաքի անկումից հետո մտադիր են եղել գրավել Թավրիզը : Իրավան-Խոյ ճանապարհին Անդրանիկը ոչնչացրել է բոլոր թուրքական բնակավայրերը: Նրա ջոկատները ոչնչացրել են նաեւ Մուղանի ադրբեջանցիներին: Կոտորածների ընթացքում երկրի հարավում շուրջ կես միլիոն ադրբեջանցի է ոչնչացվել:Այսօր համայն աշխարհը դեմոկրատիայից ու լիբերալիզմից, հումանիզմից եւ այլնից է խոսում: Հայերն իրենց գաղափարախոսությունն այնպես են կառուցել, որ «նրանց միշտ կոտորել , սպանել ու ոչնչացրել են » եւ նրանց պետք է խղճալ: Սակայն իմանալով, որ նրանք մի քանի տարվա ընթացքում ոչնչացրել են 2,5 մլն թուրքերի, սկսում են ափսոսալ պատմության շրջադարձի համար:

    «Զերկալո», 27.03.04.


    Печать
    

    Добавление комментария

    Ваше Имя:
    Ваш E-Mail:
    Код:
    Включите эту картинку для отображения кода безопасности
    обновить, если не виден код
    Введите код:

    Օրվա լուր

    

    irevanaz.com


    ԻԼՀԱՄ ԱԼԻԵՎ. ԱՅԺՄ ՂԱՐԱԲԱՂՅԱՆ ՀԱԿԱՄԱՐՏՈՒԹՅՈՒՆԸ ԱՅԼԵՎՍ ԳՈՅՈՒԹՅՈՒՆ ՉՈՒՆԻ

    «Եթե որևէ մեկը համարում է, որ այդ հակամարտությունը դեռ շարունակվում է, ապա նա սխալվում է։ Այսօր Լեռնային Ղարաբաղում ապրող մարդիկ Ադրբեջանի քաղաքացիներ են։ Եվս մեկ անգամ ուզում եմ ասել, նրանք կտեսնեն, որ միասնական ադրբեջանական պետության շրջանակներում նրանց կյանքը լավ կլինի։

    Նրանք կփրկվեն այդ թշվառությունից։ Տեսեք, մենք հիմա երկաթուղային ճանապարհ ենք անցկացնում Բարդայից Աղդամ։ Աղդամից մինչև Խանքենդի հեռավորությունը կազմում է 20-30 կիլոմետր։ Իսկ որքա՞ն ժամանակ կտևի Հայաստանի մայրաքաղաքից մինչև Խանքենդի։ Բեռնատար ավտոմեքենաներով հնարավոր է մինչև տաս ժամ։ Ընդ որում լեռնային բարդ ճանապարհով։ Իսկ Աղդամից Խանքենդի՝ կես ժամ»:

    Հրատապ լուրեր

    

    irevanaz.com

          ՓԱՍՏԵՐ ԵՎ ԹՎԵՐ      
    Փորձագետ. Հայաստանն առնվազն 3,8 մլրդ դոլարի ռազմական տեխնիկա է կորցրել

    

    irevanaz.com

          ՔԱՂԱՔԱԳԵՏԻ ԿԱՐԾԻՔ      
    Ալեքսանդր Փերենջիև. Լաչինի շրջանի վերադարձը նաև Ադրբեջանի քաղաքական հաջողությունն է

    

    irevanaz.com

          ՊԱՇՏՈՆԱԿԱՆ      
    Պետհանձնաժողով. Լուրերն այն մասին, որ իբր հայ ռազմագերիներին ցուցադրելու են զորահանդեսում, չեն համապատասխանում իրականությանը

    Վերլուծական

    

    irevanaz.comՍոհբեթ Մամեդով. Միանգամայն տրամաբանական է, որ Ադրբեջանը դեմ է հանդես գալիս Փաշինյանի հայեցակարգին

    

    irevanaz.com
    Ադրբեջանական տեղանունների եղեռնը Հայաստանում ԵՎ ԼՂ-ում

    

    irevanaz.com

    Տիգրան Քեոսայան. «Փաշինյանը պատրաստ չէ Ռուսաստանի հետ կառուցողական երկխոսության, դրա համար չէ, որ նա վերցրել է իշխանությունն ու զոմբիացնում է մարդկանց»

    Տեսանյութեր

    

    РИЗНАНИЕ АРМЯНСКИХ ВОЕННОПЛЕННЫХ: #КАРАБАХ - ЭТО АЗЕРБАЙДЖАН!

    irevanaz.com

    

    ՖԻԼԻՊ ԷԿՈԶՅԱՆՑ. ԱԴՐԲԵՋԱՆԸ ԴԵՐ XVII ԴԱՐՈՒՄ ԱՐԴԵՆ ԻՍԿ ԻՆՔՆԻՇԽԱՆ ՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ԷՐ

    irevanaz.com

    

    АРМЯНСКАЯ ЛОЖЬ ПРО ТАК НАЗЫВАЕМЫЙ ГЕНОЦИД 1915 Г. В ОСМАНСКОЙ ИМПЕРИИ

    irevanaz.com

    Հարցազրույց

    

    irevanaz.com

    Ալեքսանդր Փերենջիև. «Ակնհայտ է, որ եթե 2016 թվականի ապրիլին մարտական գործողությունները չդադարեցվեին, Ադրբեջանը կազատագրեր իր տարածքների ավելի մեծ մասը»

    

    irevanaz.com

    Սերգեյ Մարկով. Հայկական լոբբին ԱՄՆ-ից պահանջում է Ադրբեջանի դեմ պատժամիջոցներ, սակայն դրանք չեն լինելու

    

    irevanaz.comԱլեքսեյ Խլոպոտով. «Ադրբեջանն առանց Ս-400 համակարգերի էլ ընդունակ է պաշտպանվել»

    Ով ով է Հայաստանում

    

    irevanaz.com

    Նիկոլ Վովայի Փաշինյան՝ Հայաստանի Հանրապետության 16-րդ վարչապետ

    

    irevanaz, irevan

    Կարեն Վիլհելմի Կարապետյան – Հայաստանի Հանրապետության նախկին վարչապետ

    

    irevanaz.com

    Հարությունյան Դավիթ Էդոնիսի - Հայաստանի Հանրապետական կուսակցության անդամ

    Մամուլում

    

    irevanaz.com
    Լևոն Տեր-Պետրոսյան․ «Հայի հետին խելքի» առասպելը

    Ավելի մեծ սուտ, քան «հայի հետին խելք» իմաստակությունը, երբեք գոյություն չի ունեցել, հակառակ պարագայում 1915-ի ողբերգությունից և պատմական հայրենիքի կորստից հետո հայ ժողովուրդը նոր ողբերգությունների չէր ենթարկվի։
     Դժբախտաբար վերջին պատուհասից հետո անգամ տեղի ունեցող իրադարձություններն ու...

    

    irevanaz.com

    «News Blaze». «Հայաստանն անմտորեն կորոնավիրուսը տեղափոխում է Լեռնային Ղարաբաղ»

    «News Blaze» պարբերականը հրապարակել է ամերիկացի լրագրող և հրապարակախոս Նուրիտ Գրինգերի «Հայաստանն անմտորեն կորոնավիրուսը տեղափոխում է Լեռնային Ղարաբաղ» խորագրով հոդվածը, որում խոսվում է Հայաստանի վարած օկուպացիոն քաղաքականության, Լեռնային Ղարաբաղի մարզում կորոնավիրուսի տարածման մասին:

    

    irevanaz.com

    «Լեռնային Ղարաբաղից հարկադիր վերաբնակներ. Կորուստների պատմություն, գոյատևում և հույս»

    Ամերիկյան News Blaze հրատարակությունը հրապարակել է՝ ամերիկացի լրագրող և հրապարակախոս Նուրիտ Գրինգերի՝ «Լեռնային Ղարաբաղից հարկադիր վերաբնակներ. Կորուստների պատմություն, գոյատևում և հույս» հոդվածը,..

     


    SOCIAL NETWORK

    Լռահոս
    

    Հրապարակվել է հակառակորդի ոչնչացված և, որպես ռազմավար վերցված տեխնիկայի ցանկը

    

    Ֆրանսիան չի ճանաչում ինքնահռչակ «Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությունը»

    

    ՌԴ Պետդումայի պատգամավոր. Ֆրանսիացի սենատորների որոշումը ոչ այլ ինչ է, քան երեսպաշտություն

    

    Ֆրանսիայի սենատը դավաճանեց ժողովրդավարական արժեքներին

    

    Ավելի քան 100 սիրիահայեր կռվել են Հայաստանի կողմից

    

    Ադրբեջանի ԶՈՒ-երը Քելբաջար են մտել երկու ուղղություններով

    

    Կեստուտիս Յանկաուսկաս. Հուսով ենք, որ ապագայում Ղարաբաղում նման միջադեպեր չեն լինի

    

    Լևոն Տեր-Պետրոսյան․ «Հայի հետին խելքի» առասպելը

    

    Նիյազի Նիյազով. Աղդամի շրջանի վերականգնումը կընթանա արագ տեմպերով

    

    Էմին Ամրուլլաև. Քելբաջարում տնօրենի կողմից դպրոցի շենքի հրկիզումը իսկական վանդալիզմ է

    

    Հիքմեթ Հաջիև. Հայաստանի դեռ շատ հանցագործությունները կբացահայտվեն

    

    Նախազգուշացում հայ զինվորներին, որոնք չեն ուզում լքել Աղդամը. Ձեր մահը ոչինչ չի փոխի. Տեսանյութ

    

    Լաչինի միջանցքում իրականացվում է տարածքի ականազերծում

    

    Հիքմեթ Հաջիև. Ջաբրայիլում իրականացվելու են կապիտալ վերականգնման աշխատանքներ

    

    Հուսեյն Մահմուդով. Մեր ուժերը, որոնք կմտնեն Քելբաջար, առաջին հերթին, կտեղակայվեն հայ-ադրբեջանական սահմանին

    

    Սահիլ Բաբաև. Շեհիդների ընտանիքների և պատերազմի հաշմանդամների սոցիալական աջակցության նոր միջոցներ են պատրաստում

    

    Շուշայի ոստիկանության բաժանմունքը տեղափոխվել է Շուշա քաղաք, պարետ է նշանակվել

    

    Հուլուսի Աքար. «Թուրք զինծառայողները մասնակցելու են Ղարաբաղում խաղաղապահ առաքելությանը»

    

    Սահիբա Գաֆարովա. Այս հաղթանակը ողջ աշխարհին ցույց տվեց ադրբեջանական ժողովրդի, նրա առաջնորդի և բանակի ուժը

    

    Մեհրիբան Ալիևա. Ադրբեջանի Հանրապետության տարածքային ամբողջականությունը վերականգնվել է

    Copyright © 2009 IREVANAZ.COM