Բովանդակություն
Ամենաընթերցվող

  • Ադրբեջանական կողմը Թալիշ-Մատաղիս ուղղությունից փոխանցել ...
  • Հրանտ Բագրատյան. Ըստ պաշտոնական թվերի՝ մեր վիճակը վատ է ...
  • Լեյլա Աբդուլաևա. Հայաստանը պետք է պատասխան տա միջազգայի ...
  • ԻԼՀԱՄ ԱԼԻԵՎ. ԵԹԵ ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ ՈՐԵՎԷ ՄԵԿԸ ՄՏԱԾԻ ՎՐԵԺԽՆԴՐՈ ...
  • ԻԼՀԱՄ ԱԼԻԵՎ. ՄԵՆՔ ԱՄԵՆ ԻՆՉ ԱՆԵԼՈՒ ԵՆՔ ԱԶԱՏԱԳՐՎԱԾ ՀՈՂԵՐԸ ...
  • Ղարաբաղոււմ ծառայող զինվորների ծնողները վարչապետին խնդր ...
  • Բաղդադ Ամրեև. Ավերված Աղդամը սպասում էր իր տերերին
  • Անար Քերիմով. Ադրբեջանը Հայաստանի դեմ հայց կներկայացնի ...
  • Սերգեյ Մարկով. Սկսվում է Լեռնային Ղարաբաղի՝ Ադրբեջանի կ ...
  • 11.01.2021
  • Օրացույ
    «    Январь 2021    »
    ПнВтСрЧтПтСбВс
     
    1
    2
    3
    4
    5
    6
    7
    8
    9
    10
    11
    12
    13
    14
    15
    16
    17
    18
    19
    20
    21
    22
    23
    24
    25
    26
    27
    28
    29
    30
    31
    Կարծիք
    Վիճակագրությո



    Flag Counter

    Հայերի Արևմտյան Ադրբեջանի տարածքում վերաբնակեցման պատմությունը

    irevanaz.comՊատմությանը հայտնի է, որ հայերը երկար տարիներ օգտվում էին բոլոր հնարավոր ու անհնար միջոցներից ու իրենց  հովանավորների օգնությամբ ձգտում էին ամրապնդվել Արևմտյան Ադրբեջանում՝ ներկայիս Հայաստան, ինչպես նաև Ադրբեջանում վերաբնակեցված վայրերում ու շրջաններում: Նրանք ինչպես Անատոլիայում, այնպես էլ Ադրբեջանում արհեստականորեն ավելացնելով մարդկանց թվաքանակը, հավակնում էին իրենց բնակություն հաստատած հողերին: Հայերն ուռճացնելով թվերը, ասում էին, որ իբր մեծամասնություն են կազմել Արևմտյան Ադրբեջանում և հանդիսանում են նրա վաղեմի բնակիչները: СBC հեռուստաալիքին տված հարցազրույցում այդ մասին պատմում է պատմաբան Իսրաֆիլ Մամեդովը:
    «Իմ հայ  ծանոթներից ու ընկերներից շատերը բնակարան ունեին Սումգայիթում, Բաքվում, Իրավանում,  Լեռնային Ղարաբաղում և այլուր: Ղարաբաղում ապրողների մեծամասնությունը ծերեր էին, որոնց հայ «քաղաքագետները», Զորի Բալայանները և մյուսները քարոզելով ու տարբեր միջոցներով հրահրեցին ադրբեջանցիների դեմ: Անդրադառնալով պատմական փաստերին ուզում եմ նշել, որ  1823 թվականին Երմոլովի առաջարկով Ղարաբաղում մարդահամար է անցկացվել, որի տվյալների համաձայն այնտեղ ապրել է 18 500 ընտանիք, որից ընդամենը 1 500 հայկական ընտանիքներ են եղել, սա է պատմական իրողությունը: Սա ոչ հայերի, ոչ էլ ադրբեջանցիների, այլ ռուսների կողմից անցկացված հաշվառում է» - նշում պատմաբանը:
    Հայ գրականագետ Մանուկ Աբեղյանը գրել է՝  «Որտեղից են սկսվում հայերի արմատները, երբ, որտեղից և ինչ ճանապարհներով են նրանք եկել այստեղ... մենք ոչ մի ստույգ և պարզ վկայություններ չունենք:
    Իսրաֆիլ Մամեդով. «Ռուսների, ինչպես նաև հայազգի Երիցյանի տվյալների համաձայն՝ Իրևանի խանության տարացքում ապրել է 81 900  ադրբեջանցի և  22 500 հայ: Ինչպես տեսնում ենք, համեմատության կարիք չկա: 1873 թվականի տվյալներով  ներկայիս Հայաստանի 652 գյուղերը բնակեցված են եղել միայն ադրբեջանցիներով: Այդ գյուղերը հիմնահատակ ոչնչացվել են, իսկ բնակիչները սպանվել ու վտարվել են»:
    Իսրաֆիլ Մամեդովի  գրքում զետեղված են 7 աղյուսակներ, որոնք սովորական աղյուսակներ չեն՝  հայերը դրանք անվանում էին մարտիրոսականներ: Աղյուսակում նշված է 1873 թվականին ներկայիս Հայաստանի գյուղերում ապրած ադրբեջանցիների թվի մասին,  իսկ աղյուսակի վերջում՝ 1989 թվականի դիմաց  դրված է զրո թվանշանը, որն ինքնին խոսում է այն մասին, որ այնտեղ այլևս ադրբեջանցիներ չեն մնացել և նրանց վտարեցին սոսկ ադրբեջանցի լինելու համար:
    Իսրաֆիլ Մամեդով. «Այդ բնակավայրերն ունեցել են իրենց տները, մզկիթները, դպրոցները և այլն, որոնք հիմնահատակ  ոչնչացվել, հազարավոր մարդիկ սպանվել են:
    1948 թվականին ընդունված կոնվենցիայի համաձայն դա բառիս բուն իմաստով ցեղասպանություն էր:
    Որից հետո ժամանակ առ ժամանակ փոխվել են բոլոր այդ գյուղերի անուններն ու  տեղանունները»: 
    Հայ պատմաբանների տվյալների  համաձայն՝ Իրավանի խանության անկումից և Իրավանի նահանգի ստեղծումից հետո,  ռուսները փոխել են քաղաքի բոլոր փողոցների ու նրբանցքների անունները և վերանվանել  են նոր անուններով՝ Բաննայա, Բեզիմյաննայա, Բեհբուդովսկայա, Բազարնայա, որոնցից ոչ մեկը չունի ադրբեջանական ծագում: Հետագայում հայերի կողմից պարբերաբար շարունակվել է այդ գործընթացը՝ տարբեր պատրվակներով քանդվել են ադրբեջանական թաղամասերը, փոխվել են նրանց անվանումները: 
    Իսրաֆիլ Մամեդով. «1828 թվականից հետո, ռուսների միակ նպատակն էր՝ քրիստոնեացնել Հայաստանում ապրող ադրբեջանցիներին  և մեծ թվով քրիստոնյաներ բնակեցնել այնտեղ: Նախապես պլանավորվել էր 80 հազար կազակներ  բնակեցնել Հայաստանում: Սակայն կառավարության հաշվարկների համաձայն, դա մեծ ծախսեր էր պահանջում:  Ռուսներին ավելի ձեռնտու էր Թուրքիայում ու Իրանում, ինչպես նաև Ռուսաստանի և Ադրբեջանի  տարածքում  ապրող  հայերին վերաբնակեցնել Իրևանի խանության տարացքում»:
    Այսպես է սկսվել Ադրբեջանում ու նրա պատմական հողերում՝ Արևմտյանում Ադրբեջանում հայերի վերաբնակեցման գործընթացը: Դեռ Իրավանի խանության օրոք՝ հայոց կաթողիկոսարանի Էջմիածին բերվելուց հետո, հայ կաթողիկոսները օգտվելով խաների բարյացակամ վերաբերմունքից,  ընդլայնել են նրանց հետ հարաբերությունները ու իրենց կուտակած միջոցների հաշվին ժամանակ առ ժամանակ գնել են ադրբեջանցիների հողերը և այնտեղ բնակեցրել են հայերին: Նշենք, որ Իրավանի խանության հողերի 96 տոկոսը պատկանել է ադրբեջանցի խաներին ու բեկերին, և ընդամենը 4 տոկոսը՝ հայերին:
    Իսրաֆիլ Մամեդով. «Ռուս դիվանագետ Ալեքսանդր Գրիբոյեդովը գրել է, որ արտասահմանից գաղթած  հայերին վերաբնակեցրեցին  ադրբեջանցիներին պատկանող բերրի հողերում: Այդ ժամանակաշրջանում, ամառային ամիսներին մահմեդականները գտնվում էին ամառանոցներում և տեղյակ չէին իրավիճակից: Վերադառնալով իրենց տները, նրանք ականատես եղան իրենց հողերում հայերի վերաբնակեցման փաստին»:
    Ինչպես վկայում են պատմական փաստերը, հայերը դարեր շարունակ հավակնել են ոչ միայն ադրբեջանական, այլև մյուս ժողովուրդների հողերին, որի նպատակն էր  հայ քաղաքագետների կողմից հորինված մեծ Հայաստան ստեղծելու երազանքը: Հայ ազգայնամոլների վարած դաժան քաղաքականության հետևանքով  ավերվեցին ու ոչնչացվեցին ադրբեջանական քաղաքներն ու գյուղերը,  պատմա-ճարտարապետական հուշարձանները, որի արդյունքում հարյուր հազարավոր խաղաղ ադրբեջանցիներ վայրագությամբ վտարվեցին ու արտաքսվեցին իրենց հայրենի հողերից, դառնալով փախստականներ ու հարկադրաբար տեղահանվածներ:


    Печать
    

    Добавление комментария

    Ваше Имя:
    Ваш E-Mail:
    Код:
    Включите эту картинку для отображения кода безопасности
    обновить, если не виден код
    Введите код:

    Օրվա լուր

    

    irevanaz.com


    ԱԴՐԲԵՋԱՆՈՒՄ ՀԱՐԳՈՒՄ ԵՆ ՀՈՒՆՎԱՐԻ 20-Ի ՈՂԲԵՐԳՈՒԹՅԱՆ ԶՈՀԵՐԻ ՀԻՇԱՏԱԿԸ

    1990 թ. հունվարի 20-ին` ժամը 00:20-ին, ԽՍՀՄ զորքերը՝ առանց համաձայնեցնելու Ադրբեջանի ԽՍՀ Գերագույն խորհրդի նախագահության հետ՝ ներխուժեցին Բաքու: Դրանով խախտվեցին ԽՍՀՄ և Ադրբեջանի ԽՍՀ-ի Սահմանադրությունները, ինչպես նաև Հանրապետության ինքնիշխանության մասին Սահմանադրական օրենքը:
    Խորհրդային բանակի հատուկ նշանակության ստորաբաժանումները Բաքվում դաժան հաշվեհարդար տեսան խաղաղ բնակչության նկատմամբ: Հարյուրավոր մարդիկ սպանվեցին, վիրավորվեցին և անհայտ կորան:
    Իր երկրի պետական անկախության և տարածքային ամբողջականության համար պայքարի ելած՝ խաղաղ բնակչության նկատմամբ հաշվեհարդարի հետևանքով սպանվել է 133, վիրավորվել՝ 744 մարդ, 841 հոգի ապօրինի ձերբակալվել է, ևս 5-ը՝ անհայտ կորել:

    Հրատապ լուրեր

    

    irevanaz.com

                          ՎԱՐԿԱՆԻՇ                      
    Ադրբեջանական բանակն ամենահզորն է Հարավային Կովկասում

    

    irevanaz.com

                    ԹՈՒՐՔԻԱՅԻ ԱԳՆ               
    Մեվլութ Չավուշօղլու. Թուրքիան և Ադրբեջանը կարող են քայլեր ձեռնարկել՝ Հայաստանի հետ հարաբերությունների նորմալացման ուղղությամբ

    

    irevanaz.com

            ՈՐՈՆՈՂԱԿԱՆ ԱՇԽԱՏԱՆՔՆԵՐ       
    Ադրբեջանական կողմը Թալիշ-Մատաղիս ուղղությունից փոխանցել է 2 զինծառայողի աճյուն

    Վերլուծական

    

    irevanaz.comՍոհբեթ Մամեդով. Միանգամայն տրամաբանական է, որ Ադրբեջանը դեմ է հանդես գալիս Փաշինյանի հայեցակարգին

    

    irevanaz.com
    Ադրբեջանական տեղանունների եղեռնը Հայաստանում ԵՎ ԼՂ-ում

    

    irevanaz.com

    Տիգրան Քեոսայան. «Փաշինյանը պատրաստ չէ Ռուսաստանի հետ կառուցողական երկխոսության, դրա համար չէ, որ նա վերցրել է իշխանությունն ու զոմբիացնում է մարդկանց»

    Տեսանյութեր

    

    irevanaz.com

    ՀԱԿԱԱՀԱԲԵԿՉԱԿԱՆ ԳՈՐԾՈՂՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ՀԱԴՐՈՒԹՈՒՄ ԵՎ ՌՈՒՍԱՍՏԱՆԻ ԽԱՂԱՂԱՊԱՀՆԵՐԻ ՄՏԱՀՈԳԻՉ ՎԱՐՔԸ

    

    irevanaz.com

    ПРИЗНАНИЕ АРМЯНСКИХ ВОЕННОПЛЕННЫХ: #КАРАБАХ - ЭТО АЗЕРБАЙДЖАН!

    

    irevanaz.com

    ՖԻԼԻՊ ԷԿՈԶՅԱՆՑ. ԱԴՐԲԵՋԱՆԸ ԴԵՐ XVII ԴԱՐՈՒՄ ԱՐԴԵՆ ԻՍԿ ԻՆՔՆԻՇԽԱՆ ՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ԷՐ

    Հարցազրույց

    

    irevanaz.com

    Ղարաբաղի կարգավիճակի հարցը հիմա է՛լ ավելի դժվար է լուծել, շեշտում է Թոմաս դե Վաալը

    

    irevanaz.com

    Ալեքսանդր Փերենջիև. «Ակնհայտ է, որ եթե 2016 թվականի ապրիլին մարտական գործողությունները չդադարեցվեին, Ադրբեջանը կազատագրեր իր տարածքների ավելի մեծ մասը»

    

    irevanaz.com

    Սերգեյ Մարկով. Հայկական լոբբին ԱՄՆ-ից պահանջում է Ադրբեջանի դեմ պատժամիջոցներ, սակայն դրանք չեն լինելու

    Ով ով է Հայաստանում

    

    irevanaz.com

    Նիկոլ Վովայի Փաշինյան՝ Հայաստանի Հանրապետության 16-րդ վարչապետ

    

    irevanaz, irevan

    Կարեն Վիլհելմի Կարապետյան – Հայաստանի Հանրապետության նախկին վարչապետ

    

    irevanaz.com

    Հարությունյան Դավիթ Էդոնիսի - Հայաստանի Հանրապետական կուսակցության անդամ

    Մամուլում

    

    irevanaz.com

    Անդրեյ Կոլեսնիկով. Երբ Իլհամ Ալիևը խոսեց, Փաշինյանը շրջվեց և աչքերը գետնին հառեց

    «...Չորս ժամ տևած փակ բանակցություններից հետո, նրանց երեք մասնակիցները դուրս են եկել խոսափողերի մոտ: Եվ դա հետաքրքիր էր:
    Իլհամ Ալիևի ելույթը խաղաղասիրական էր: Այն կարող է պարունակել բազմիմաստ ակնարկներ, ներառյալ վիրավորական հայկական ինքնասիրության համար և նույն բնույթի անհամաձայնություններ, բայց համարեք, որ դրանք չկային:

    

    irevanaz.com
    Լևոն Տեր-Պետրոսյան․ «Հայի հետին խելքի» առասպելը

    Ավելի մեծ սուտ, քան «հայի հետին խելք» իմաստակությունը, երբեք գոյություն չի ունեցել, հակառակ պարագայում 1915-ի ողբերգությունից և պատմական հայրենիքի կորստից հետո հայ ժողովուրդը նոր ողբերգությունների չէր ենթարկվի։
     Դժբախտաբար վերջին պատուհասից հետո անգամ տեղի ունեցող իրադարձություններն ու...

    

    irevanaz.com

    «News Blaze». «Հայաստանն անմտորեն կորոնավիրուսը տեղափոխում է Լեռնային Ղարաբաղ»

    «News Blaze» պարբերականը հրապարակել է ամերիկացի լրագրող և հրապարակախոս Նուրիտ Գրինգերի «Հայաստանն անմտորեն կորոնավիրուսը տեղափոխում է Լեռնային Ղարաբաղ» խորագրով հոդվածը, որում խոսվում է Հայաստանի վարած օկուպացիոն քաղաքականության, Լեռնային Ղարաբաղի մարզում կորոնավիրուսի տարածման մասին:

     


    SOCIAL NETWORK

    Լռահոս
    

    Լեյլա Աբդուլաևա. Հայաստանը պետք է պատասխան տա միջազգային դատարանների առջև

    

    Հրանտ Բագրատյան. Ըստ պաշտոնական թվերի՝ մեր վիճակը վատ է, ըստ ոչ պաշտոնական թվերի՝ չտեսնված վատ

    

    Բաղդադ Ամրեև. Ավերված Աղդամը սպասում էր իր տերերին

    

    Սերգեյ Մարկով. Սկսվում է Լեռնային Ղարաբաղի՝ Ադրբեջանի կազմ լիովին վերադառնալու երրորդ փուլը

    

    Հայաստանի պետական պաշտոնյաների ապօրինի այցերը Ադրբեջանի տարածք անընդունելի են

    

    Ղարաբաղոււմ ծառայող զինվորների ծնողները վարչապետին խնդրում են ժամկետից շուտ զորացրել իրենց որդիներին

    

    Մևլութ Չավուշօղլու. Թուրքիան այսօր անվտանգության ոլորտի կարևոր խաղացող է Կովկասում

    

    Անար Քերիմով. Ադրբեջանը Հայաստանի դեմ հայց կներկայացնի միջազգային դատարանում

    

    Անդրեյ Կոլեսնիկով. Երբ Իլհամ Ալիևը խոսեց, Փաշինյանը շրջվեց և աչքերը գետնին հառեց

    

    Համատեղ գոյակցության խրախուսման փոխարեն Հայաստանը շարունակում է թշնամանք քարոզել

    

    Վլադիմիր Պուտին. Ստեղծվելու է աշխատանքային խումբ՝ Ադրբեջանի, Հայաստանի և Ռուսաստանի փոխվարչապետերի գլխավորությամբ

    

    Ջեյհուն Բայրամով. Խոջավենդում ձերբակալվել է 62 հայ դիվերսանտ

    

    Ռուսաստանի, Ադրբեջանի և Հայաստանի ղեկավարները ընդունել են համատեղ հայտարարություն

    

    Թուրքիայի Օմբուդսմենի ինստիտուտը զեկույց է հրապարակել հայերի կողմից Ադրբեջանի խաղաղ բնակիչների իրավունքների խախտման մասին

    

    Բաքուն հայտնել է Ղարաբաղում իր զոհերի ու անհետ կորածների պաշտոնական թիվը

    

    Աղդամի շրջանում հայտնաբերվել է սպիտակ ֆոսֆորով 27 ականանետային արկ

    

    AzTV- ն սկսել է հեռարձակում Շուշայում

    

    Լեյլա Աբդուլլաևա. Արա Այվազյանի անօրինական այցը Ղարաբաղ հակասում է նոյեմբերի 10-ի եռակողմ հայտարարությանը

    

    Հայաստանը պատասխանատվություն է կրում հրադադարի ռեժիմի խախտման համար

    

    Մաքսիմ Շևչենկո. Ադրբեջանի հաղթանակը՝ աշխարհում արդարության բոլոր ուժերի հաղթանակն է

    Copyright © 2009 IREVANAZ.COM