Բովանդակություն
Ամենաընթերցվող

  • Բազմաթիվ մարդիկ և հատկապես գործարարներ անհամբեր սպասում ...
  • Հիքմեթ Հաջիև. Փաշինյանը փորձում է արդարացնել իր իշխանու ...
  • Նիկոլ Վովայի Փաշինյան՝ Հայաստանի Հանրապետության 16-րդ վ ...
  • 22.06.2018
  • 21.06.2018
  • ԻԼՀԱՄ ԱԼԻԵՎ. «ԱԴՐԲԵՋԱՆԸ ԲԱՐՁՐ Է ԳՆԱՀԱՏՈՒՄ ՆԱՏՕ-Ի ԿՈՂՄԻՑ ...
  • ՀԻՆ ԻՐԵՎԱՆԸ. Իրևանի Բերդը. 1796թ-ի տպագրություն
  • 29.06.2018
  • ԱԶԱՅ ԳՈՒԼԻԵՎ. «ԱԼԱՆԴՅԱՆ ԿՂԶԻՆԵՐԻ ՓՈՐՁԸ ԿԱՐԵԼԻ Է ԿԻՐԱՌԵԼ ...
  • Արամ Ամատունի. «Ինչ է անում հիմա Սերժ Սարգսյանը»
  • Օրացույ
    «    Июль 2018    »
    ПнВтСрЧтПтСбВс
     
    1
    2
    3
    4
    5
    6
    7
    8
    9
    10
    11
    12
    13
    14
    15
    16
    17
    18
    19
    20
    21
    22
    23
    24
    25
    26
    27
    28
    29
    30
    31
     
    Կարծիք
    Վիճակագրությո



    Flag Counter

    Հայերի Արևմտյան Ադրբեջանի տարածքում վերաբնակեցման պատմությունը

    irevanaz.comՊատմությանը հայտնի է, որ հայերը երկար տարիներ օգտվում էին բոլոր հնարավոր ու անհնար միջոցներից ու իրենց  հովանավորների օգնությամբ ձգտում էին ամրապնդվել Արևմտյան Ադրբեջանում՝ ներկայիս Հայաստան, ինչպես նաև Ադրբեջանում վերաբնակեցված վայրերում ու շրջաններում: Նրանք ինչպես Անատոլիայում, այնպես էլ Ադրբեջանում արհեստականորեն ավելացնելով մարդկանց թվաքանակը, հավակնում էին իրենց բնակություն հաստատած հողերին: Հայերն ուռճացնելով թվերը, ասում էին, որ իբր մեծամասնություն են կազմել Արևմտյան Ադրբեջանում և հանդիսանում են նրա վաղեմի բնակիչները: СBC հեռուստաալիքին տված հարցազրույցում այդ մասին պատմում է պատմաբան Իսրաֆիլ Մամեդովը:
    «Իմ հայ  ծանոթներից ու ընկերներից շատերը բնակարան ունեին Սումգայիթում, Բաքվում, Իրավանում,  Լեռնային Ղարաբաղում և այլուր: Ղարաբաղում ապրողների մեծամասնությունը ծերեր էին, որոնց հայ «քաղաքագետները», Զորի Բալայանները և մյուսները քարոզելով ու տարբեր միջոցներով հրահրեցին ադրբեջանցիների դեմ: Անդրադառնալով պատմական փաստերին ուզում եմ նշել, որ  1823 թվականին Երմոլովի առաջարկով Ղարաբաղում մարդահամար է անցկացվել, որի տվյալների համաձայն այնտեղ ապրել է 18 500 ընտանիք, որից ընդամենը 1 500 հայկական ընտանիքներ են եղել, սա է պատմական իրողությունը: Սա ոչ հայերի, ոչ էլ ադրբեջանցիների, այլ ռուսների կողմից անցկացված հաշվառում է» - նշում պատմաբանը:
    Հայ գրականագետ Մանուկ Աբեղյանը գրել է՝  «Որտեղից են սկսվում հայերի արմատները, երբ, որտեղից և ինչ ճանապարհներով են նրանք եկել այստեղ... մենք ոչ մի ստույգ և պարզ վկայություններ չունենք:
    Իսրաֆիլ Մամեդով. «Ռուսների, ինչպես նաև հայազգի Երիցյանի տվյալների համաձայն՝ Իրևանի խանության տարացքում ապրել է 81 900  ադրբեջանցի և  22 500 հայ: Ինչպես տեսնում ենք, համեմատության կարիք չկա: 1873 թվականի տվյալներով  ներկայիս Հայաստանի 652 գյուղերը բնակեցված են եղել միայն ադրբեջանցիներով: Այդ գյուղերը հիմնահատակ ոչնչացվել են, իսկ բնակիչները սպանվել ու վտարվել են»:
    Իսրաֆիլ Մամեդովի  գրքում զետեղված են 7 աղյուսակներ, որոնք սովորական աղյուսակներ չեն՝  հայերը դրանք անվանում էին մարտիրոսականներ: Աղյուսակում նշված է 1873 թվականին ներկայիս Հայաստանի գյուղերում ապրած ադրբեջանցիների թվի մասին,  իսկ աղյուսակի վերջում՝ 1989 թվականի դիմաց  դրված է զրո թվանշանը, որն ինքնին խոսում է այն մասին, որ այնտեղ այլևս ադրբեջանցիներ չեն մնացել և նրանց վտարեցին սոսկ ադրբեջանցի լինելու համար:
    Իսրաֆիլ Մամեդով. «Այդ բնակավայրերն ունեցել են իրենց տները, մզկիթները, դպրոցները և այլն, որոնք հիմնահատակ  ոչնչացվել, հազարավոր մարդիկ սպանվել են:
    1948 թվականին ընդունված կոնվենցիայի համաձայն դա բառիս բուն իմաստով ցեղասպանություն էր:
    Որից հետո ժամանակ առ ժամանակ փոխվել են բոլոր այդ գյուղերի անուններն ու  տեղանունները»: 
    Հայ պատմաբանների տվյալների  համաձայն՝ Իրավանի խանության անկումից և Իրավանի նահանգի ստեղծումից հետո,  ռուսները փոխել են քաղաքի բոլոր փողոցների ու նրբանցքների անունները և վերանվանել  են նոր անուններով՝ Բաննայա, Բեզիմյաննայա, Բեհբուդովսկայա, Բազարնայա, որոնցից ոչ մեկը չունի ադրբեջանական ծագում: Հետագայում հայերի կողմից պարբերաբար շարունակվել է այդ գործընթացը՝ տարբեր պատրվակներով քանդվել են ադրբեջանական թաղամասերը, փոխվել են նրանց անվանումները: 
    Իսրաֆիլ Մամեդով. «1828 թվականից հետո, ռուսների միակ նպատակն էր՝ քրիստոնեացնել Հայաստանում ապրող ադրբեջանցիներին  և մեծ թվով քրիստոնյաներ բնակեցնել այնտեղ: Նախապես պլանավորվել էր 80 հազար կազակներ  բնակեցնել Հայաստանում: Սակայն կառավարության հաշվարկների համաձայն, դա մեծ ծախսեր էր պահանջում:  Ռուսներին ավելի ձեռնտու էր Թուրքիայում ու Իրանում, ինչպես նաև Ռուսաստանի և Ադրբեջանի  տարածքում  ապրող  հայերին վերաբնակեցնել Իրևանի խանության տարացքում»:
    Այսպես է սկսվել Ադրբեջանում ու նրա պատմական հողերում՝ Արևմտյանում Ադրբեջանում հայերի վերաբնակեցման գործընթացը: Դեռ Իրավանի խանության օրոք՝ հայոց կաթողիկոսարանի Էջմիածին բերվելուց հետո, հայ կաթողիկոսները օգտվելով խաների բարյացակամ վերաբերմունքից,  ընդլայնել են նրանց հետ հարաբերությունները ու իրենց կուտակած միջոցների հաշվին ժամանակ առ ժամանակ գնել են ադրբեջանցիների հողերը և այնտեղ բնակեցրել են հայերին: Նշենք, որ Իրավանի խանության հողերի 96 տոկոսը պատկանել է ադրբեջանցի խաներին ու բեկերին, և ընդամենը 4 տոկոսը՝ հայերին:
    Իսրաֆիլ Մամեդով. «Ռուս դիվանագետ Ալեքսանդր Գրիբոյեդովը գրել է, որ արտասահմանից գաղթած  հայերին վերաբնակեցրեցին  ադրբեջանցիներին պատկանող բերրի հողերում: Այդ ժամանակաշրջանում, ամառային ամիսներին մահմեդականները գտնվում էին ամառանոցներում և տեղյակ չէին իրավիճակից: Վերադառնալով իրենց տները, նրանք ականատես եղան իրենց հողերում հայերի վերաբնակեցման փաստին»:
    Ինչպես վկայում են պատմական փաստերը, հայերը դարեր շարունակ հավակնել են ոչ միայն ադրբեջանական, այլև մյուս ժողովուրդների հողերին, որի նպատակն էր  հայ քաղաքագետների կողմից հորինված մեծ Հայաստան ստեղծելու երազանքը: Հայ ազգայնամոլների վարած դաժան քաղաքականության հետևանքով  ավերվեցին ու ոչնչացվեցին ադրբեջանական քաղաքներն ու գյուղերը,  պատմա-ճարտարապետական հուշարձանները, որի արդյունքում հարյուր հազարավոր խաղաղ ադրբեջանցիներ վայրագությամբ վտարվեցին ու արտաքսվեցին իրենց հայրենի հողերից, դառնալով փախստականներ ու հարկադրաբար տեղահանվածներ:


    Печать
    

    Добавление комментария

    Ваше Имя:
    Ваш E-Mail:
    Код:
    Включите эту картинку для отображения кода безопасности
    обновить, если не виден код
    Введите код:

    Օրվա լուր

    

    irevanaz.com


    ԻԼՀԱՄ ԱԼԻԵՎ. «ՄԵՆՔ ՈՒԶՈՒՄ ԵՆՔ, ՈՐ ԱՅՍ ՀԱԿԱՄԱՐՏՈՒԹՅՈՒՆԸ ԱՐԱԳ ԳՏՆԻ ԻՐ ԼՈՒԾՈՒՄԸ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԻՐԱՎՈՒՆՔԻ ՆՈՐՄԵՐԻ և ՍԿԶԲՈՒՆՔՆԵՐԻ ՀԻՄԱՆ ՎՐԱ՝ ԱԴՐԲԵՋԱՆԻ ՏԱՐԱԾՔԱՅԻՆ ԱՄԲՈՂՋԱԿԱՆՈՒԹՅԱՆ ՇՐՋԱՆԱԿՆԵՐՈՒՄ»

    «Ներկայումս Իտալիան հանդիսանում է ԵԱՀԿ-ի նախագահը:
    Մենք վստահ ենք, որ որպես ԵԱՀԿ-ի նախագահ՝ Իտալիան ակտիվ դեր կխաղա հայ-ադրբեջանական, ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման գործում:
    Միջազգային հանրության կողմից ճանաչված Ադրբեջանի պատմական հողերը՝ Լեռնային Ղարաբաղն ու նրան հարակից 7 շրջանները երկար տարիներ է գտնվում են Հայաստանի զինված ուժերի օկուպացման տակ:
    Ոչ մեկի համար գաղտնիք չէ, որ Հայաստանն ապօրինի կերպով զավթել է մեր պատմական հողերը և պետք է լքի այն: Միայն դրանից հետո տարածաշրջանում կհաստատվի խաղաղություն և համագործակցություն»:

    Հրատապ լուրեր

    

    irevanaz.com

         «ՀՐԱՊԱՐԱԿ»     
    Փաշինյանին նորից կանչում են Ռուսաստան. Ինչն է այցի «հմայքը»

    

    irevanaz.com

         ԲԱՐԳԱՎԱՃ ԱԴՐԲԵՋԱՆ     
    Իլհամ Ալիև. «Վերջին 15 տարում Ադրբեջանում շուրջ 250 մլրդ դոլար է ներդրվել»

    

    irevanaz.com

         ՂԱՐԱԲԱՂՅԱՆ ԿԱՐԳԱՎՈՐՈՒՄ     
    Սերջիո Մատարելլա. «Իտալիան իր աջակցությունը կցուցաբերի Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության կարգավորման գործին

    Վերլուծական

    

    irevanaz.com

         ԱԶԳԱՅԻՆ ԽԱՅՏԱՌԱԿՈՒԹՅՈՒՆ      
    Հրազդանում կլինի վենդետա

    

    irevanaz.com

         ԻՐԱԿԱՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆ     
    Ավետիս Բաբաջանյան. «Կապիտալի փախուստը ահագնացնող չափեր է ընդունում»

    

    irevanaz.com

         ԱԶԳԱՅԻՆ ԽԱՅՏԱՌԱԿՈՒԹՅՈՒՆ     
    Ջհանգիր Լֆիկյան. «Նախ մեղավորներ, հետո օրինականություն«

    Տեսանյութեր

    

    irevanaz.com

    ՎԱՀԵ ԱՎԵՏՅԱՆ. «ՆԻԿՈԼ, ԷՇԻ ՏՂԱ, ՍՈՒՏ ՉԽՈՍԵՍ»

    

    irevanaz.com

    ՆՈՐ ԿԱԴՐԵՐ, ՈՐՈՆՔ ՎԿԱՅՈՒՄ ԵՆ ԱԴՐԲԵՋԱՆԱԿԱՆ ԲԱՆԱԿԻ ՀԶՈՐՈՒԹՅԱՆ ՄԱՍԻՆ

    

    irevanaz.com

    РАКЕТНЫЕ СИСТЕМЫ «ПОЛОНЕЗ» ДОСТАВЛЕНЫ В БАКУ И ПРИНЯТЫ НА ВООРУЖЕНИЕ АЗЕРБАЙДЖАНСКОЙ АРМИЕЙ

    Հարցազրույց

    

    irevanaz.com

         ՌԱԶՄԱԿԱՆ ՓՈՐՁԱԳԵՏ     
    Կոնստանտին Մաշովեց. «Ադրբեջանի ռազմական ներուժը բացահայտ բարձր է, քան Հայաստանում»

    

    irevanaz.com

         ՊՈՐՁԱԳԵՏԻ ԿԱՐԾԻՔ     
    Ֆարհադ Մամեդով. «Փաշինյանի անկանխագուշակելիությունը իր մեջ վտանգ է թաքցնում Ռուսաստանի համար»

    

    irevanaz.com

         ՓՈՐՁԱԳԵՏԻ ԿԱՐԾԻՔ     
    Ֆարհադ Մամեդով. «Հայաստանը Ադրբեջանի հետ հարաբերությունների կարիք ունի»

    Ով ով է Հայաստանում

    

    irevanaz.com

    Նիկոլ Վովայի Փաշինյան՝ Հայաստանի Հանրապետության 16-րդ վարչապետ

    

    irevanaz, irevan

    Կարեն Վիլհելմի Կարապետյան – Հայաստանի Հանրապետության նախկին վարչապետ

    

    irevanaz.com

    Հարությունյան Դավիթ Էդոնիսի - Հայաստանի Հանրապետական կուսակցության անդամ

    Մամուլում

    

    irevanaz.com

    ՍՈՒՄԳԱՅԻԹԻ ԻՐԱԴԱՐՁՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ
    «Հակառակ արևմտյան քաղաքագետների պնդումների՝ սումգայիթյան իրադարձությունները ազգամիջյան բնույթ չէին կրում»

    Հակառակ արևմտյան քաղաքագետների պնդումների՝ սումգայիթյան իրադարձությունները ազգամիջյան բնույթ չէին կրում: Դա խորհրդային տարիների համար յուրահատուկ՝ հանցավոր խմբերի միջև «ռազբորկա» էր:

    Դրա մասին է վկայում այն հանգամանքը, որ ամենադաժան խմբերից մեկը գլխավորում էր ազգությամբ հայ Էդուարդ Գրիգորյանը:

    

    irevanaz.com

         RETHINKING RUSSIA»    

    Ֆարհադ Մամեդով. «Բանակցային գործընթացի լճացումը կբերի հերթական էսկալացիայի»

    «Ցավոք, 2016 թվականի ամառվանից որոշ համանախագահներ սուրբ մանտրայի նման շարունակեցին կրկնել այսպես կոչված Վիեննայի և Սանկտ Պետերբուրգի պայմանավորվածությունների մասին հայկական թեզերը», - նշում է Ֆարհադ Մամեդովը:

     

    

    irevanaz.com

     ՔՐԵԱՕԼԻԳԱՐԽԻԿ ՀԱՅԱՍՏԱՆ 
    Մի հին թալանի պատմություն. Ծանր մեղադրանքներ ուղղված Սերժ Սարգսյանին

    Մոսկվաբնակ Լևոն Մարկոսը բաց նամակով դիմել է Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսյանին:

    Սա նախագահին հասցեագրված Մարկոսի առաջին նամակը չէ, սակայն այս մեկը նախորդներից տարբերվում է` որոշակի փաստերի ներկայացմամբ, Հայաստանի համակարգի պերճախոս ու դաժան նկարագրությամբ և, որ ամենակարևորն է` կոնկրետ անունների մատնանշումով:

     


    Լռահոս
    

    Ուիլյամ Գիլ. «ԼՂ հակամարտության կարգավորման գործընթացը շարունակվում է լավ հունով»

    

    Հրազդանում կլինի վենդետա

    

    Էլխան Շահինօղլու. «Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը վախենում է ադրբեջանական բանակի հարձակումից»

    

    Հիքմեթ Հաջիև. «Հայաստանի ԱԳՆ-ն և հատուկ ծառայությունները արդեն համագործակցում են ծաղրածուների հետ»

    

    Ադրբեջանը և Իսրայելը կսկսեն՝ ԱԹՍ-ի նոր տեսակների համատեղ արտադրությունը

    

    Ադրբեջանական բանակը՝ ԱՊՀ-ում ամենաուժեղ բանակներից մեկն

    

    Բրյուսելում հանդիպում է տեղի ունեցել Ադրբեջանի և Հայաստանի արտաքին գործերի նախարարների միջև

    

    Հիքմեթ Հաջիև. Փաշինյանը փորձում է արդարացնել իր իշխանության գալը պետական հեղաշրջման միջոցով

    

    Եվրամիությունն ու Ադրբեջանը նախաստորագրեցին գործընկերության մասին համաձայնագիրը

    

    Իլհամ Ալիև. «Մենք մեր դերն ունենք Հայաստանի քաղաքական հարթակից Սերժ Սարգսյանի քրեական ռեժիմին հեռացնելու գործում»

    

    Էլմար Մամեդյարով. «Եթե ՀՀ-ում իշխանության եկած նոր ուժերը ևս գնան Սարգսյանի ռեժիմի ճանապարհով, ապա նրանց սպասում է նույն ճակատագիրը»

    

    Ավետիս Բաբաջանյան. «Կապիտալի փախուստը ահագնացնող չափեր է ընդունում»

    

    ԵԱՀԿ ԽՎ-ն քննարկել է ղարաբաղյան հարցը

    

    Մաքսիմ Շևչենկո. «Ես համարում եմ, որ պետք է շարունակել Ադրբեջանի օկուպացված տարածքների ազատման քաղաքականությունը»

    

    Ջհանգիր Լֆիկյան. «Նախ մեղավորներ, հետո օրինականություն»

    

    Հիքմեթ Հաջիև. «Հայաստանի ԱԳՆ-ը հանդես է գալիս՝ Սարգսյանի դարաշրջանը հիշեցնող հայտարարություններով»

    

    Ղարաբաղյան կարգավորման գործում նոր բանաձևի նշանակության մասին

    

    Ադրբեջանում մեկնարկել է՝ զորավարժությունների մարտական հրաձգությամբ փուլը

    

    Էլմար Մամեդյարով. «Հայաստանը պետք է ազատի ադրբեջանցի պատանդներին»

    

    Շաիր Ռամալդանով. «Ադրբեջանական բանակի հզորությունը պետք է Հայաստանի իշխանություններին ստիպի մտածել սպառազինության մրցավազքի հեռանկարների շուրջ»

    Copyright © 2009 IREVANAZ.COM